ترکیب دلواپس کننده کارگروه معاونت زنان!_دانشجو

به نقل از دانشجو طیبه مجردیان: فصل سوم برنامه خط سوم با سردبیری سحر دانشور از اول اردیبهشت ماه سال 1403 روی آنتن زنده رسانه ملی رفت. خط سوم در فصل سوم پرونده حجاب و انتخابات را در دستور کار خود قرار داد. خط سوم در اختصاصی برنامه انتخاباتی خود با دعوت از نماینگان حوزه زن و خانواده شش نامزد انتخابات ریاست جمهوری به بازدید نگاه و برنامه‌های هر شش نامزد در حوزه زنان پرداخت.

در هفته ای که گذشت خط سوم به نوشته الزامات و برتری‌های قضیه زنان در دولت چهاردهم با گفتن «رو به کدام سو؟» و با دعوت از دکتر لیلا فلاحتی عضو کارگروه معاونت زنان در دولت چهاردهم و دکتر فاطمه قاسم‌پور نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره یازدهم پرداخت. در این برنامه برتری‌های معاونت زنان در دولت چهاردهم و  ابهاماتی حوالی ترکیب دلواپس کننده کارگروه مورد بازدید قرار گرفت که در ادامه می‌خوانید.

با اهمیت ترین برنامه کارگروه معاونت زنان

سحر دانشور: با اهمیت ترین برنامه کارگروه معاونت زنان چیست؟

لیلا فلاحتی: پیشبرد سیاست، برنامه و بودجه در سه سطح ملی، استانی و محلی در راستای تحقق عدل جنسیتی یکی از کلان‌ترین و جامع‌ترین برنامه‌های کارگروه معاونت زنان است.

چون شرح ماموریت های معاونت امور زنان و خانواده؛ سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و رصد و پایش در حوزه زنان هست و شأن اجرایی ندارد. به این علت یکی از با اهمیت ترین ماموریت های معاونت زنان، همکاری و هماهنگی با دستگاه‌هایی همانند وزارت آموزش، وزارت بهداشت یا وزارت تعاون و… که در حوزه زنان شرح وظایفی دارند هست تا برنامه، سیاست و تخصیص بودجه‌های آنها در راستای تحقق عدل جنسیتی و موثر و اشکار باشد.

او گفت و گو عدل جنسیتی از سال هشتاد و نه در ستاد ملی زن و خانواده وجود داشته و در رابطه شاخص‌های آن گفتگو شده و در دولت یازدهم و دوازدهم در قالب برنامه ششم گسترش جستوجو شده و چون تا این مدت برنامه هفتم گسترش اجرا نشده به طور یک برتری برنامه‌ای باقی مانده است. طبق معمول هم ما در برنامه‌های گسترش زنجیره‌ای از عمل های را داریم و به این معنی نیست که با آخر یافتن یک برنامه کل آن عمل های را کنار بگذاریم.

سحر دانشور: به این علت یکی از با اهمیت ترین برتری‌های شما در کارگروه پرداختن به عدل جنسیتی است که حتی به گفتن گزاره‌ای که در برنامه ششم گسترش به نوعی محقق نشده و به نوعی تعلیق شده می‌تواند در ادامه در دستور کار قرار بگیرد.

لیلا فلاحتی: در برنامه ششم گسترش عمل های بسیاری ذیل حوزه عدل جنسیتی انجام شده که دامنه تعداد بسیاری از اقداماتی که حتی در برنامه هفتم گسترش در عرصه ساختار و تشکیلات، در عرصه سهم زنان در ساختار نوآوری یا او گفت و گو خانواده و جمعیت نمود اشکار کرده ادامه همان مسیر هست و به هر حال این یکی از برتری‌هایی است که ما در معاونت زنان داریم.

عدل جنسیتی یا برابری جنسیتی؟

فاطمه قاسم‌پور: این که در این برنامه نسبت بین عدل جنسیتی با برنامه هفت گسترش قضیه است. اگر ما عدل جنسیتی را به تعبیر رهبر معظم انقلاب در روبه رو برابری جنسیتی قرار بدهیم و بگوییم نگاه ما در حوزه زنان به گفتن نظام اسلامی برابری جنسیتی نیست ولی عدل جنسیتی است نگاه قابل توجهی است و من موافق هستم ولی اگر ما با ادبیات عدل جنسیتی سخن بگویید کنیم ولی به جستوجو پیاده سازی برابری جنسیتی باشیم این خوانش قاعدتاً با روح برنامه هفتم سازگار نیست. روح برنامه هفتم گسترش الگوی سوم زن هست و این الگوی سوم زن مسلمان مبتنی بر رویکرد امامین انقلاب است و انتظار می‌رود همان رویکردردر دولت پیش رو جستوجو شود.

سحر دانشور: بعد نقطه تمرکز شما تعریف عدل جنسیتی است این که ما عدل جنسیتی را چطور تعریف می‌کنیم که آنوقت می‌توانیم بین عدل جنسیتی و بندهای برنامه هفتم گسترش به گفتن مهم ترین برنامه اجرایی سرزمین ربط برقرار کنیم.

همکاری مجلس با دولت آینده

سحر دانشور: در دوره‌ای که شما در مجلس وجود داشتید ناظر این بودیم که همکاری خوبی بین مجلس و دولت مشخصاً معاونت زنان در موضوعاتی همانند لایحه ارتقاء امنیت یا حتی ارتقاء برنامه هفتم گسترش در حوزه زنان اتفاق افتاد یعنی ما یک همکاری خوب دیدیم که ماحصل آن یک اتفاق خوب برای جامعه زنان می بود. اما نگرانی‌ای که اکنون وجود دارد نوع همکاری مجلس تازه و دولت تازه است. شما این فضا را چطور می‌بینید؟ یقیناً که همه ما نگاه امیدواری به این فضا داریم ضمن این که تأکیدات رهبری به مجلس برای همکاری با دولت هم آویزه گوش همه ما هست اما در عین حال بیم‌هایی هم داریم. شما همکاری بین مجلس و دولت تازه را چطور برسی می‌کنید؟

فاطمه قاسم‌پور: قاعدتاً تعامل بین دولت و مجلس از بایسته‌های مهمی که باید وجود داشته باشد و قاعدتاً یک امر دوسویه است یعنی هم مجلس هم دولت باید این قضیه را در نظر بگیرند که قرار است با هم کار کنند و به تعبیری که حضرت آقا داشتند باید یک هم صدایی از جامعه مدیریتی سرزمین شنیده شود.

جسارتاً این او گفت و گو به این برمی‌گردد که رویکرد حاکم چه مقدار برگرفته از رویکرد حاکم بر گفتمان انقلاب در نوشته زنان است. چون یکمقدار نسبت به کارگروه دلواپس هستیم. کارگروه یا فرد معاونت زنان باید رویکرد و نگاهشان را نسبت به برخی از مسائل شفاف و اشکار اظهار کنند همانند این که:

چه نگاهی نسبت به رویکردهای بین المللی در حوزه زنان دارند؟ نگاهشون نسبت به الگوی سوم زن به گفتن دال مرکزی برنامه هفتم گسترش چیست؟ نگاهشان نسبت به خود برنامه هفتم گسترش چیست؟ و موارد فرد دیگر همانند منفعت گیری از رویکرد بیانیه قدم دوم، منفعت گیری از ظرفیت خدمتی که در دولت شهید رئیسی به طور جدی خلق شد، منفعت گیری از ظرفیت خانم‌های کارشناسی که قائل به رویکرد انقلاب اسلامی در نوشته زنان می باشند چون خانم دکتر فلاحتی نقل کردند که از ظرفیت اقشار گوناگون بانوان منفعت گیری شده و زیاد برای من مبارک است.

یعنی سیاست‌های کلی اشکار شده است. مانیفست و بیانیه‌ روشنی پیش روی ماست و اگر جوامع مدیریتی سرزمین نسبت به این رویکردها تکلیف روشن و شفافی داشته باشند قاعدتاً چندصدایی نخواهیم داشت. اما باید پایبند به خطوطی باشیم که مسیر راه ماست و اگر آن مسیر شفاف و اشکار شود دور از انتظار می‌دانم اختلافی وجود داشته باشد.

 چون من و خانم دکتر فلاحتی بازیگران این عرصه نیستیم امروز راحت‌تر می‌توانیم راجب این نوشته با هم سخن بگویید کنیم و در جایگاه نظارت اجتماعی مطالبه‌گر باشیم.

هنگامی ما سیاست‌های کلی، قوانین مصوب و مشی حاکمیتی داریم اگر دولت پیش رو بتواند در حوزه زنان شفاف‌تر مسائلش را جستوجو کند -چون مجلس سریعتر شکل گرفته و یکمقدار حالت اشکار‌تری در نسبت با این گفتمان دارد- قاعدتاٌ می‌شود امیدوار می بود به منفعت گیری از ظرفیت زنان و ما قائل هستیم به این که باید از همه ظرفیت زنان منفعت گیری شود. اینها مسائل مهمی است.

به نظر من درمورد نظام مسائل زنان هم باید در یک کارگروه مشترک بین دولت و مجلس گفتگو شود. معاونت زنان از جهت این که جایگاهش همانند وزارتخانه نیست و نظارتی که مجلس روی وزرا از طریق سوال، تذکر و نهایتاً استیضاح یا تحقیق و تفحص دارد برای معاونت زنان نمی‌گویم وجود ندارد چون به هر حال شخص رئیس جمهور پاسخگوی کارکرد معاونینش خواهد می بود ولی قبل از این که مجلس داخل ابزارهای نظارتی خود شود می‌تواند با یک کارگروه مشترک این اتفاق بیفتد.

من فکر می‌کنم هم مجلس باید خودش را متعهد بداند و با وجود پیشنهاد‌ای که مقام معظم رهبری نسبت به مجلس داشتند من یقین هستم مجلس خودش را متعهد می‌داند و هم دولت باید به این نگاه متعهد باشد.

ترکیب دلواپس کننده کارگروه معاونت زنان

سحر دانشور: خانم دکتر قاسم پور نگرانی‌هایی را در رابطه با کارگروه نقل کردند که یقیناً خود شما به گفتن یکی از اعضای کارگروه ایفای نقش می‌کنید و طبیعتاً در انتخاب اعضا دخیل نبودید اما این نگرانی ها وجود دارد. شما راجع به این نگرانی چطور فکر می‌کنید؟

لیلا فلاحتی:‌ بله قطعا در نگاه اول به نظر می‌رسد ترکیب کارگروه با کلیشه‌های رایجی که ما در حوزه ساختار کلان و بزرگی همانند معاونت زنان در ذهن داریم همخوانی نداشته باشد. احتمالا چون معاونت زنان در ساختار و تشکیلات دولت تعریف می‌شود انتظار برود که حداقل چند معاون رئیس جمهور یا مدیر کل استانداری و حوزه‌های گوناگون به گفتن اعضای آن معارفه شوند. اما این ترکیب درواقع یک استراتژی برای منفعت گیری از ظرفیت جامعه مدنی است. ظرفیتی که فاصله بیشتری با حاکمیت دارد و بعضی اوقات حتی زمان شنیده شدن صدا و مطالبات و دغدغه‌هایش وجود ندارد.

این زمان حتی می‌تواند ظرفیتی برای واقع بینی در برخی از افراد به وجود بیاورد. به هر حال محورهایی که تعیین شده در مشورت زیاد گسترده با طیف‌های گوناگون و اتفاقاً نگاه به اسناد بالادستی انتخاب شده است. اما احتمالا وجود برخی از این ظرفیت‌ها در این ساختارها انتظارات بیشتر از حد اگزجره شده و تصورات زیاد بی‌انتهایی که از ظرفیت معاونت زنان و اختیاراتش وجود دارد را تعدیل کند چون به هر حال ساختار معاونت زنان یک ساختار مشورتی است. و این چنین این حس تشکیل نشود که همیشه عده‌ای برچسب خوردن و منزوی می باشند و وجود ندارند.

ما درون کارگروه تعداد بسیاری هم کارآفرین داشتیم. از اعضای اتاق بازرگانی خانمی را داشتیم که در چند اتاق بازرگانی حتی در اتاق بازرگانی ایران و عراق وجود دارند هرچند بازنمایی برخی از چهره‌ها به‌طوری است که روی همه ترکیب سایه می‌اندازنداما این اتفاق برای این بوده که بخشی از آن مطالبات شنیده شود؛ طیف‌های متنوعی از اقشار دانشگاهی، غیر‌دانشگاهی، گروه‌های جامعه مدنی، خبرنگاران و…

از نظر خود من احتمالا کارکرد این ترکیب در کمترین حالت این است که یک حس مشارکتی تشکیل شود که یک فرایند به این ترتیب نیست که فردی که می‎خواهد انتخاب شود مطابق فکر تعداد بسیاری ضرورتا یک فعال سیاسی باشد. در صورتی که ما به هر حال به یک الزامات اجرایی برای این پست احتیاج داریم و این خودش یک تمرین است و من واقعا امیدوارم توانایی این کارگروه‌ها حتی بتواند در سطوح محلی ما هم مورد منفعت گیری قرار بگیرد. یعنی حتی اگر فردی بر فکر می‌خواهد در شورای شهر کاندیدا شود به این ترتیب تمرین کند که اگر من به گفتن یک زن می‌خواهم کاندیدای شورای شهر بشوم و مطالبات زنان را در شورای شهر جستوجو کنم فقط قرار نباشد در یک فرایند حزبی اسم من داخل لیستی شود و من تماماً منویات حزبم را جستوجو کنم. تمرین کنیم صدای گروه‌های گوناگون را بشنویم حتی اگر از آنها خوشمان نمی‌آید و حتی اگر یک برچسب زیاد سنگین به آنها خورده باشد تا این افراد را داخل فضای رادیکال نکنیم که برای آن رادیکالیسم مجدد اتفاقات فرد دیگر بیفتد.

اما همه اعضای این کارگروه به این اجماع رسیدند که تحقق اهداف الزاماتی دارد و این الزامات حتما باید مشابه با شأن این موقعیت باشد و قوت اجرایی هم قضیه زیاد مهمی است.

بعضی اوقات اوقات ما تصوراتی داریم فکر می‌کنیم یک موقعیت‌هایی فانتزی است اما طی گفتگوهایی که این ده روز در ساعت‌های متوالی داشتیم و هنگامی سیاست‌های کلی خانواده، سیاست‌های کلی جمعیت یا برنامه هفتم گسترش و بندهای آن را بازخوانی کردیم آنجا فهمید می‌شوید شما حتی فراتر از او گفت و گو اجرا باید قوت اجماع و چانه زنی هم داشته باشید.

انتهای مطلب/