حکم منفعت گیری از “ژلاتین حیوانی” در پاستیل و داروهای خوراکی_دانشجو

به نقل از دانشجو، یکی از مواد پر مصرف در تهیه برخی خوراکی‌ها همانند انواعی از شکلات‌ها و پاستیل و این چنین برخی داروها یا مواد آرایشی و بهداشتی همانند کرم‌ها، موادی از جنس ژلاتین است. این ژلاتین بعضی اوقات از ترکیبات گیاهی تهیه می‌شود و بعضی اوقات از فراورده‌های حیواناتی همانند گاو و یا خوک.

از آنجا که بر پایه احکام اسلامی، مواد غذایی و مصرفی از حیوانات حلال گوشت و همراه با ذبح شرعی آنها تهیه می‌شود، منفعت گیری از ژلاتینی که از بدن خوک و دیگر حیوانات حرام گوشت تهیه شده و یا از مسیر ذبح غیر شرعی حیوانات حلال گوشت به دست آمده، حرام خواهد می بود.

بر این مبنا ملزوم است فتوای مراجع عظام پیروی درمورد مصرف این نوع ماده مورد دقت باشد.

آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی)

سوال: آیا خوردن خوراکی‌های خارجی همانند پاستیل که در تشکیل آنها ژلاتین حیوانی به کار رفته است، اشکال دارد؟

جواب: حلیت و حرمت ژلاتین بستگی به موادی دارد که از آنها تهیه می‌شود؛ اگر ژلاتین گیاهی باشد حلال است، اما اگر حیوانی باشد، در صورتی که از اجزای حیوان حرام گوشت یا از پوست حلال گوشت که ذبح شرعی نشده است، باشد، حرام است و اگر از استخوان حلال گوشتی که ذبح شرعی شده است، باشد، حلال است ـ اگر ذبح شرعی نشده باشد، در صورت تطهیر استخوان حلال است. در هر صورت اگر معلوم نباشد ژلاتین مورد مصرف از نوع حلال است یا حرام، مصرف آن اشکال ندارد.

آیت‌الله بهجت (ره)

سوال: حکم شرعی منفعت گیری از ژلاتین خوک یا گاو که شک در ذبح شرعی شدن آن یا استحاله اجزاء آن داریم را گفتن فرمایید؟ در صورتی که در ترکیب آدامس ژلاتین خوک بکار رفته باشد آیا خوردن آن حرام و نجس است؟

جواب: آن چه از استخوان خوک باشد، نجس است و آن چه از استخوان گاو است، نیز اگر از سرزمین غیر اسلامی آمده نجس است. ولی در رابطه گاو که ذبح شرعی شده باشد، جایز است.

آیت‌الله مکارم شیرازی

سوال: متأسفانه اکنون برخی از مواد دارویی و آرایشی از روغن خوک و یا ژلاتین حیوانی که ذبح شرعی نشده‌اند ساخته خواهد شد. سوال این است که اولاً خرید و فروش این مواد جایز است یا خیر و ثانیاً منفعت گیری از این مواد برای غیر از خوردن همانند تزریق کردن و یا چرب کردن دست و صورت جایز است یا نه؟

جواب: خرید و فروش آن اشکالی ندارد و این چنین تزریق و چرب کردن دست و صورت با آن اشکالی ندارد ولی برای نماز باید چربی را بشویید. در ضمن چربی خوک قطعاً نجس است ولی ژلاتین حیوانات حلال گوشت نجس نیست، هر چند اگر ذبح اسلامی نباشد و خوردنش حرام است.

آیت الله نوری همدانی

سوال: در برخی از کشورها قرص‌ها و داروها از ژلاتین حیواناتی همانند خوک منفعت گیری می‌شود اما شکل نهایی قرص‌ها همانند قرص‌های گچی است.

1. از آنجایی که نمی‌دانم استحاله شامل این موارد می‌شود یا نه، حکم شرعی منفعت گیری از آن چیست؟

2. در زیاد از کرم‌های دست و مواد خوراکی، از گلیسرین یا گلیسرول منفعت گیری می‌شود. از آنجا که این ماده می‌تواند از گیاه، حیوان و مواد مصنوعی درست شود و روی قوطی این گونه محصولات چیزی ذکر نشده است، حکم منفعت گیری از این مواد که شامل زیاد موارد است چیست؟

جواب:

1. در فکر یقین به موارد مذکور در سوال، خوردن قرص مزبور جایز نیست مگر در مواردی که الزام باشد.

2. در فکر سوال، ماده مذکور محکوم به طهارت است.

آیت الله سیستانی

سوال: خوردن ژلاتین چه حکمی دارد ؟

جواب: اگر شک کنید که ژلاتین از گیاه گرفته شده یا از حیوان، خوردن آن جایز است و تفحص ملزوم نیست. ولی اگر بدانید که از حیوان گرفته شده و از تذکیه شرعی آن یقین نباشید خوردن آن جایز نیست حتی -بنا بر احتیاط واجب- اگر از استخوان‌های حیوان فراهم شده باشد.

بلی اگر علم و یقین داشته باشیم که مواد آن استحاله شده و در ضمن عملیات شیمیایی دگرگون شده است، خوردن آن مطلقاً اشکال ندارد. اما این کار ثابت نشده است.

آیت الله صافی گلپایگانی (ره)

سوال: حکم شرعی منفعت گیری از ژلاتین خوک یا گاو که شک در ذبح شرعی شدن آن یا استحاله اجزاء آن داریم را گفتن فرمایید؟ در صورتی که در ترکیب آدامس ژلاتین خوک بکار رفته باشد آیا خوردن آن حرام و نجس است؟

جواب: از مواد آن، خبری ندارم. به طور کلی اگر چیزی که شرعاً نجس حساب می شود در آن نباشد، اشکال ندارد. و اگر شک داشته باشید، محکوم به طهارت است.

***

مسئله: استحاله این است که حقیقت شیء تحول کند و در نظر عرف، چیز فرد دیگر به حساب آید. همانند اجزای بدن انسان که به خاکستر تبدیل شود.

انتهای مطلب/