بلعیده شدن نمادهای فرهنگی شهر توسط غول اجاره بها_دانشجو

به نقل از دانشجو،‌ در آخرین ماه از فصل بهار سال ۱۴۰۲،‌ خبر تعطیلی یک کتابفروشی دیگر باز هم علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی را شوکه کرد. مهدی عمرانلو مدیر کتابفروشی آوند در بلوار کاوه تهران اظهار کرده است که به علت دو برابر شدن اجاره بهای ملک،‌ کتابفروشی آوند تعطیل خواهد شد.کتابفروشی آوند سومین کتابفروشی است که در سال جاری اظهار تعطیلی در تهران کرده است،‌ پیش از آن نیز کتابفروشی شهر کتاب بهشتی و کتابستان در خیابان انقلاب از تعطیلی خود خبر داده بودند.

اساسا در ۵ سال تازه آمار تعطیلی کتابفروشی‌ها به اختصاصی در تهران شدت و شتاب قابل توجهی گرفته و در این بین کتابفروشی‌های قدیمی با سابقه بعضاً ۵۰ ساله تا کتابفروشی‌هایی با سابقه دو سال دیده می‌شدند.

شتاب گرفتن تعطیلی کتابفروشی‌ها در تهران در حالی است که آمار کتابفروشی‌های فعال در سطح سرزمین آماری دلواپس‌کننده است،‌ دلواپس‌کننده از این جهت که برای جمعیت ۸۵ میلیون نفری با بیشتر از ۱۱ هزار پروانه نشر،‌ تنها ۳ هزار کتابفروشی دایر است که از این بین نیز قسمت عمده‌ای با مجوز کتابفروشی عمدتاً لوازم‌ التحریر و اکسسوری – لوازم جانبی – می‌فروشند.

از نظر دیگر مطابق آماری که توسط خانه کتاب انتشار شده است، تا سال ۹۷ در کل سرزمین نزدیک به هشت هزار کتاب‌فروشی داشتیم که نزدیک به ۱۵۰۰ کتابفروشی در استان تهران مستقر بودند. به این علت تا همین چند سال پیش یعنی در میانه دهه ۹۰ آمار کتابفروشی‌های فعال نزدیک به دوبرابر رقم جاری می بود و کتابفروشی‌های تازه‌نفس رو به رشد بودند، اما در پی سیاست‌های نادرست دولت و افزایش قیمت کاغذ،‌ کتاب رفته رفته از سبد خانوار حذف شد. تا جایی که اکنون تعداد کتابفروشی‌های تهران به زحمت به شمار ۶۰۰ می‌رسد.

 این تعطیلی‌ها در حالی اتفاق افتاده است که دغدغه مهم نشر در سال‌های تازه افتویترین کتاب بوده و به حرف های معاون فرهنگی وزارت ارشاد هم چنان نیمی از جمعیت ایران یعنی نزدیک به ۴۰ میلیون نفر دسترسی به کتابفروشی ندارند.

قطعاً در تعطیلی کتابفروشی‌ها دلایل تعداد بسیاری دخیل بوده‌اند،‌ اما بازدید موردی این تعطیلی‌ها مشخص می کند که زیاد تر ردپای اجاره بهای سنگین تیر آخر را به کتابفروشی زده و تبدیل تعطیلی شده است،‌در ماجرای تعطیلی کتابفروشی آوند نیز دوبرابر شدن مبلغ اجاره جهت تعطیلی شده است.

مهدی عمرانلو مدیر این کتابفروشی در او مباحثه با تسنیم ضمن اظهار این نوشته می‌گوید: دوبرابر شدن اجاره بهای ملک،‌ افزایش هزینه‌های جاری و مالیات‌های نامعقول و سلیقه‌ای که برای ما وضع شده می بود،‌ موجبات تعطیلی را رقم زد.

وی ادامه می‌دهد: با و.جود این که بالای ۵۰ درصد موجودی و مالیات ما کتاب می بود،‌ تنها برای سال ۱۴۰۱ ماهیانه مبلغ ۱۵ میلیون تومان مالیات وضع شده می بود،‌ اعتراض هم که می‌کردیم مورد دقت قرار نمی‌گرفت.

عمرانلو می‌گوید:  با دوبرابر شدن اجاره فهمید شدیم که طبیعتا کتابفروشی نمی‌تواند درامدی داشته باشد که این اندازه هزینه‌ها را جواب دهد‌، اصولا اگر همین اندوخته را کتابفروشان برای شغل فرد دیگر منفعت گیری کنند،‌ قطعا درآمد بهتر و بیشتری خواهند داشت.

وی با اشاره به افتویترین در سرزمین ادامه می‌دهد:‌ من تعطیلی کتابفروشی‌ها در کشورهای دیگر را نیز دیده‌ام،‌ اما قضیه ما در ایران متفاوت است،‌ ما ویترین به قدر کافی نداریم، معضلات کتابفروشی نیز زیاد است،‌ تحول قیمت‌ها روز‌به روز است و این اذیت‌کننده است،‌ یک کتاب در فضای مجازی و سایت‌های گوناگون با ۱۰ قیمت متفاوت اراعه می‌شود،‌ زمان تشکیل کتاب مختصر شده است و زیاد تر به سمت چاپ دیجیتال رفته‌اند،‌ من کتابفروش یک کتاب را این هفته از پخش می‌گیرم،‌ کتابفروش بعدی دو ماه دیگر با قیمتی متفاوت.

عمرانلو در جواب به این سوال که تعداد بسیاری از کتابفروشی‌ها از تخفیف‌های نامتعارف ناشران در سایت‌هایشان گله های دارند‌، این قضیه چه اندازه در تعطیلی‌ها حائز اهمیت است؟ می‌گوید: بله متاسفانه این نوشته جدی است، ما در انتشارات «آوند دانش» هیچ‌گاه کتاب‌ها را با تخفیف غیرمتعارف اراعه نکرده‌ایم، حتی سایت‌هایی که کتاب‌های ما را اراعه می‌کنند،‌ نیز متعهد شده‌اند که اراعه تخفیفشان از سقفی بالاتر نرود، اما در روبه رو برخی از ناشران نه تنها روی سایت خود،‌ بلکه در دیجی کالا و… نیز کتاب‌ها را با تخفیف های غیر متعارفی بالاتر از درصد تخفیفی که به کتابفروش اراعه می‌کنند،‌ می‌فروشند. این عمل های در سال‌های تازه صدمات جبران ناپذیری به کتابفروشی‌ها زده است.

 در اواخر دهه ۸۰ و سال‌های نخست دهه ۹۰‌، افتویترین کتاب، تعداد بسیاری از نهادها و سازمان‌های فرهنگی را به اجاره ملک‌ به کتابفروشی‌ها و تأسیس کتابفروشی‌ ترغیب کرد،‌ تا جایی که تا نیمه دهه ۹۰ تأسیس کتابفروشی‌ها با رشدی مناسب نسبت به سال‌های پیش از آن روبه رو شده می بود،‌ اما اکنون چند سالی است با پررنگ‌تر شدن مشکلات اقتصادی نهادها و سازمان‌های دولتی نیز ترجیح داده‌اند که به منفعت‌برداری اقتصادی حداکثری از امکانات خود بیاندیشند،‌ از همین رو طبیعتا کتابفروشان که اقتصاد سودآوری محسوب نمی‌شوند،‌ نمی توانند از بعد اجاره‌بهای سنگین بربیانید و خواه ناخواه با تعطیلی روبه رو خواهد شد؛ به این علت باید او گفت که در سال‌های تازه‌، زنگ خطر حیات برای تعداد بسیاری از مشغال مرتبط با کتاب به صدا درآمده است. 

مشاهدات میدانی خبرنگار تسنیم،‌ مشخص می کند که اجاره بهای فروشگاه‌های استیجاری مشغول به کتابفروشی در کمترین شکل ممکن ۵۰ تا ۷۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و در مواری گاه دو تا سه برابر نیز شده است. در این بین برخی نهادهای دولتی و حاکمیتی نیز همراه با افزایش اجاره بها در قسمت خصوصی پیش رفته و برای جبران بخشی از هزینه‌های جاری خود به افزایش مقدار اجاره بها روش آورده‌اند‌، اما در عین حال تاسیس کتابفروشی‌در ملک‌های دولتی و سازمانی به مراتب از تاسیس کتابفروشی در ملک‌های شخصی و خصوصی به مراتب آسان‌تر و با هزینه‌های کمتری همراه است که  شغل کتابفروشی را مقرون به صرفه‌تر می‌کند.

اگرچه در دولت سیزدهم به دستور معاون اول رئیس جمهور حمایتنهادهای دولتی از تاسیس کتابفروشی‌ها در دستور دقت قرار گرفت،‌ اما تا بحال عمل عملی در این عرصه دیده نشده است.

انتهای مطلب/