ریتم؛ پاشنه آشیل ارکستر ملی_دانشجو

به نقل از دانشجو، ارکستر ملی ایران، به رهبری همایون رحیمیان، در کنار عبدالحسین مختاباد، در تاریخ ۱۹ و ۲۰ خرداد ۱۴۰۳، کنسرتی با گفتن “در رهگذارت” را در تالار وحدت روی صحنه برد.

برگزاری این کنسرت، نخستین اجرای ارکستر ملی ایران در سال جاری می بود. یعنی ارکستر ملی در فصل بهار و در حالی که در آخرین روزهای سه ماهه‌ی نخست سال ۱۴۰۳ هستیم، نخستین اجرایش را به صحنه برده است. اگر با همین روال پیش برویم، به گمان زیاد ارکستر ملی ایران تصمیم دارد در هر فصل فقط یک بار روی صحنه برود!

فریاد بی‌قراری، شبانگاهان، بهار عشق، نقش خیال، شکوه شب‌های رویایی، تمنای وصال و خوشه چین قطعاتی بودند که با صدای مختاباد اجرا شدند. دو قطعه بی‌کلام رنگارنگ اثری از روح‌الله خالقی و نغمه‌ای در شور با آهنگ و تنظیم امیرحسین طایی هم در این اجرا نواخته شد.

اما از نظر کیفیت اجرا، اگر بخواهیم بازدید کنیم، در یک کلمه، مشکلات ریتمیک پاشنه‌آشیل ارکستر در این کنسرت می بود. ناهماهنگی بین قسمت‌های گوناگون ارکستر، دیر و سریع داخل شدن برخی سازها، ایراداتی بودند که هر شنونده‌ی تا حدی دقیق، فهمید آن می‌شد.

از فاحش‌ترین ناهماهنگی‌ها، ناهماهنگی بین سازهای کوبه‌ای ایرانی (دف و تنبک) با قسمت‌های دیگر ارکستر می بود. در تعداد بسیاری از قطعات، تنبک به کلمه سریع تر از ارکستر می‌دوید که می‌توانست کار را برای خواننده هم چالش برانگیز کند. اجرای ریتاردها در قسمت‌های انتهایی آهنگ‌ها نیز هماهنگ نبوده است و آخر مستحکمی که شنونده انتظار شنیدنش را داشت  به خوبی ادا نمی‌شد.

از نظر اجرای صحیح نت‌ها، مشکل بسیاری به گوش نمی‌خورد؛ چرا که اجرای قطعات این کنسرت برای نوازندگان ارکستر ملی چالش بسیاری نداشت. همانطور که پیشتر اشاره شد، قالب مشکلات مربوط به ریتم می بود که ریشه این قضیه را هم احتمالا تا حدی باید مربوط به نوع رهبری ارکستر دانست. احتمالا در تمرین‌ها باید بیشترین تمرکز بر روی این قضیه گذاشته می‌شد و حتی در میانه کنسرت، حرکات دست‌ رهبر، نمایش دقیق و موکد‌تری از ورودها به نوازندگان رائه می‌داد.

اما ارکستر در اجرای دو قطعه بی‌کلام، نمایش قابل قبولی از خود اراعه داد. تا حدی که مشکلات ریتمیک این دو قطعه نیز از مابقی اجرا کمتر می بود. قطعه بی‌کلام «نغمه‌ای در شور» برای ارکستر زهی ضرب آهنگی آرام و نت‌های کشیده را شامل می‌شود. تلاش در آن دارد که با ازی با نوانس‌ها حس مورد انتظار را به مخاطب القا کند به زیبایی از بعد اجرای آن برآمد.

اما در قسمت آواز، اجرای گرم و دلنشینی از استاد مختاباد ناظر بودیم. از آنجایی که آهنگسازی زیاد تر قطعات این کنسرت توسط خود خواننده انجام شده می بود، طبیعتاً انتظار اجرای روان و کم‌اشکال را داشتیم و همین هم اتفاق افتاد.

در کل، برای نسلی که با صدای عبدالحسین مختاباد خاطره ساختند شبی دلنشین رقم خورد ضور پرشور علاقه‌مندان در تالار وحدت نیز بر این سخن صحه می‌گذارد.

انتهای مطلب/