مبانی تحکیم خانواده در سبک زندگی امام حسین (ع)_دانشجو

به نقل از دانشجو، نشست «امام حسین (ع) و تحکیم خانواده» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین یدالله مقدسی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، امروز یکشنبه ۱۷ تیرماه در این پژوهشگاه برگزار شد.

مقدسی در این نشست به اصول اساسی در سبک زندگی امام حسین (ع) اشاره کرد و او گفت: در این باره می‌توان پرسشی را نقل کرد با این مضمون که آیا آن حضرت برای تحکیم خانواده و مسائلی که علتپایداری خانواده می‌شود برنامه‌ای یا اصولی در زندگی‌شان داشتند که ما بتوانیم به گفتن پیروان ایشان از آن اصول و شاخص‌ها منفعت گیری کنیم یا خیر.

او با گفتن این که خانواده نهادی است که از منظر جامعه‌شناسان نخستین حلقه شکل‌گیری بنیان جامعه است و از نگاه روانشناسان ریشه حالت‌های روانی انسان‌ها در خانواده جست‌وجو می‌شود، تصریح کرد: اگر فردی بخواهد روحیات فردی را بازدید کند ابتدا سراغ خانواده او می‌رود. از منظر عالمان پرورش و اخلاق، پرورش نقطه آغازش خانواده است و مصلحان اجتماعی که در جامعه حرکتی تشکیل کردند ابتدا باید خانواده‌شان مورد بازدید قرار گیرد.

او به تعبیر قرآن درمورد خانواده اشاره کرد و او گفت: احتمالا به همین جهت است که قرآن کریم درمورد خانواده این تعبیر را دارد که «و من ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها و جعل بینکم موده و رحمه». یا خدای بزرگ همسرانی برای انسان در نظر گرفته که انسان در کنار او بتواند اسایش اشکار کند. بعد خانواده محور اسایش انسان به لحاظ روانی و آسایش انسان به لحاظ ظاهری است. رکن خانواده زن و شوهر می باشند و فرزندان نتیجه این رکن به حساب می‌آیند و شاخ و برگ زندگی می باشند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی خاطرنشان کرد: اگر خانواده‌ای بخواهد پویا شود و در زندگی همدلی داشته باشد و به اسایش و مهربانی برسد نیازمند به این است افراد اصولی را در خانواده خود داشته باشند. به این علت برای سوال یادشده که آیا امام حسین(ع) در زندگی خود برنامه‌ای برای تحکیم خانواده داشت یا نه، به این جواب می‌رسیم ایشان برای تحکیم خانواده اصولی داشتند که این اصول شاخص‌هایی دارد و می‌تواند خانواده را تحکیم ببخشد.

مقدسی ضمانت ایدئولوژیک را یکی از مبانی سیره امام حسین (ع) دانست و او گفت: این نوشته یعنی مبداباوری و معادمحوری همراه با برنامه مشابه که در زندگی سیدالشهدا (ع) دیده می‌شود.

او در ادامه گفت: این مبتنی بر یک بینش اسلامی است که خطوط کلی زندگی انسان را راه اندازی می‌دهد و اگر روابط محوری زندگی انسان بر پایه هستی‌شناسی و توحید و حقیقت جان انسان مبتنی باشد مدام صدمه‌های بسیاری که در زندگی از راه هوس فهمید حقیقت انسان می‌شود کنار می‌رود و خداباوری علتمی‌شود انسان صدمه‌های زندگی را کنار بزند چون خداباوری مبتنی بر حلال و حرام الهی است و اگر حلال و حرام الهی مورد دقت قرار بگیرد صدمه‌های زندگی کم می‌شود. لذا قرآن ازدواج زنان و مردان بی‌ضمانت به دین را منع کرده است. در ازدواج با زنان مشرک می‌گوید از این کار دست نگه دارید هرچند خوشتان بیاید. در برابر مرد مشرک هم همین است. به این علت ضمانت در تحکیم خانواده تاثیرگذار است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اصل دیگر را اخلاق‌مندی گفت و او گفت: پایبندی به اخلاق و حسن خلق علتمی‌شود محیط زندگی محیط دلدادگی و پیوستگی شود. خوش‌اخلاقی علتآبادی زندگی می‌شود، علتمی‌شود عمر انسان افزایش اشکار کند، علتمی‌شود راه‌های زندگی به آسانی گشایش یابد. طبیعی است امام حسین(ع) در معاشرت زندگی این رویه را با همسرش داشته است و مثالهای بسیاری در زندگی سیدالشهدا از این قضیه سراغ داریم.

او این چنین به اصل دیگر در زندگی امام حسین(ع) به گفتن اصل تحکیم خانواده اشاره کرد او گفت: امانتداری اصل فرد دیگر است که گستره امانت در آموزه‌های دینی همه‌جانبه است. آبروی انسان امانت است، مال انسان امانت است، سخن انسان امانت است. زیست مشترک زن و مرد هم به گفتن یکی از ابعاد زندگی انسان نقل است و اگر مرد امانتدار زندگی زن نباشد و اگر زن امانتدار معاشرت با شوهرش نباشد کجا می‌توانند زندگی آرامی داشته باشند.

مقدسی خاطرنشان کرد: در زندگی امام حسین(ع) این امانتداری را مشاهده می‌کنیم برای مثال نقل شده حضرت می‌دید رباب امانتدار است لذا بخشی از اموال خودش را به ایشان می‌سپرد. فقرایی به خانه امام حسین(ع) آمدند حضرت به همسرش رباب رو کرد و فرمود از مالی که پیش تو گذاشتم برایم بیاور تا جواب این نیازمندان را بدهم. این امین دانستن همسر اعتبار دادن به شخصیت او است و او را در زندگی پویا می‌کند، در حرکت با او همراه می‌کند و علتمی‌شود خانواده تحکیم اشکار کند.

او مسئولیت پذیری را اصل دیگر در تحکیم خانواده دانست و اظهار داشت: مسئولیت‌پذیری معادل ضمانت، ماموریت‌شناسی و پاسخگویی در برابر سوالاتی است که نقل می‌شود. انسان در گستره زندگی به این قضیه نیاز دارد و این اصل در زندگی امام حسین(ع) و دیگر ائمه مشاهده می‌شود که به همسران خود مسئولیت می‌دادند و خودشان در برابر همسرانشان مسئولیت‌پذیر بودند.

مقدسی با گفتن این که اصل دیگر در تحکیم خانواده مدیریت و تدبیر در زندگی است، اظهار داشت: اگر همسر بتواند از زمان‌ها منفعت گیری کند و زندگی را مدیریت کند علتتحکیم خانواده می‌شود. تدبیر یعنی فرآیند منفعت‌گیری از زمان‌ها و منبع های برای دستیابی به مقصد. هنگامی سراغ زندگی امام می‌رویم می‌بینیم ایشان زمان‌های زندگی را به خوبی مدیریت می‌کرد و با خانواده نقل می‌کرد.

او در ادامه گفت: اصل دیگر عدل‌محوری است؛ عدل در زندگی مفاهیم متغیری دارد که در اینجا به معنی تناسب و مراعات حقوق‌های مرتبط با هر فرد است برای مثال افراد جامعه به لحاظ این که بتوانند راحت‌تر به سعادت برسند باید در موردشان تناسب برتری‌ها مراعات شود برای مثال کودک اگر بخواهد شیر بخورد هر شیری مناسب او نیست، اگر انسان‌ها بخواهند سر سفره غذا بخورند هر کس از هر غذایی نمی‌تواند منفعت گیری کند. عدل این است هر کدام به تناسب خودشان از غذا منفعت بگیرند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در تعریف عدل خاطرنشان کرد: عدل در زندگی انسانی منفعت گیری از حقوق مشابه با خود است. در زندگی امام حسین(ع) هم در رابطه با همسرشان این تناسب را می‌بینیم برای مثال ایشان می‌فرمایند مهر همسر را به او واگذار کنیم تا بتوانند زندگی خودش را مطابق علاقه خودش اداره کند.

او اصل دیگر را نگه داری نزدیک به و اصول دانست و او گفت: یعنی قوانین و مقرراتی که در زندگی هر انسانی می‌تواند نزدیک به حرکت انسان را اشکار کند. اگر زن و مرد مرزهای خودشان را مراعات کنند به طور طبیعی علتاستحکام خانواده خواهد شد که این اصل راهبردی مسحوب می‌شود. اصل دیگر گریز از خشونت است. یقیناً خشونت انواعی دارد. اجمالا گریز از خشونت در خانواده، حرکت درست داشتن و نرم‌خویی و ملایمت در رابطه با همسر و جواب نرم دادن به سخن‌های او یک اصل مهمی است که باید مراعات شود.

مقدسی با اشاره به این که این اصول را زیربنا و مبانی تحکیم خانواده می‌دانیم، او گفت: این اصول شاخص‌هایی در پی دارد که در زندگی سیدالشهدا وجود دارد و این شاخص‌ها به دو قسمت درون‌خانوادگی و برون‌خانوادگی تقسیم می‌شود. طبیعی است اگر بخواهیم این شاخص‌های مبتنی بر اصول را در زندگی سیدالشهدا که علتمی‌شود خانواده استحکام اشکار کند گفتن کنیم مورد اولش حسن خلق و مراعات آداب است. این برخورد مهربانانه و مراعات آداب زندگی علتمی‌شود همسر نسبت به شوهرش علاقه مضاعف اشکار کند و صدمه‌های زندگی کم شود.

او شاخص دوم را تکریم رفتاری گفت و گفت: تکریم در برابر توهین است. اگر انسان با همسرش حرکت کریمانه داشته باشد جهت تحکیم خانواده می‌شود که نمونه آن را در زندگی امام حسین (ع) مشاهده می‌کنیم.

انتهای مطلب/