انعقاد قرارداد احداث ۱۱ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر با اندوخته گذاری قسمت خصوصی_دانشجو

به گزارش

خبرگزاری موج

، علی‌اکبر محرابیان وزیر نیرو در او گفت‌و‌گویی، به تشریح کارکرد  ۳ ساله خود در صنعت برق پرداخته است. مشروح این او گفت و گو  به شرح زیر است.

 

صنعت برق در اغاز به کار دولت سیزدهم چه شرایطی داشت و با چه چالش‌هایی در این قسمت رو به رو بودید؟

در اغاز دولت سیزدهم با ناترازی جدی در قسمت برق روبه رو بودیم. برنامه ما باید دو مشکل را حل می کرد. مشکل اول ناترازی و مشکل دوم اضافه تقاضایی که در طول اجرای این برنامه بوجود می‌آمد. به طور کلی دولت سالانه بین ۴ تا ۵ هزار مگاوات با افزایش تقاضا روبرو می بود، بعد اغاز کار ما برای از بین بردن ناترازی ۱۵ هزار مگاوات و از بین بردن نیاز سالانه ۵ هزار مگاوات باید طراحی می‌شد.

 

به منظور از بین بردن این ناترازی‌ها برتری‌بندی عمل های به چه شکل صورت گرفت؟

در این عرصه در دو سپس برنامه‌ریزی صورت گرفت، نخست این که باید در راستای گسترش ظرفیت نیروگاه‌ها عمل صورت گیرد. این چنین شبکه را به اندازه ملزوم وسعت دهیم. اختلالات شبکه، نقاطی که در شبکه دچار کم شدن ولتاژ است را رفع کنیم، سپس دوم هم مدیریت مصرف می بود. مدیریت هوشمندانه مصرف به نحوی که در رفاه و تشکیل سرزمین خللی تشکیل نشود.

به همین منظور در کنار منفعت گیری از ظرفیت‌های نیروگاهی تحت نظارت وزارت نیرو، برنامه جامعی برای به مدار آوردن نیروگاه‌های خود تامین صنایع پیش‌بینی شد، ضمن این که به نوشته گسترش تجدیدپذیرها دقت اختصاصی‌ای صورت گرفت.

دقت به نوشته تجدیدپذیر به گفتن شاخص این برنامه تدوین شد. طبیعتاً برای اجرای این برنامه الزام داشت منبع های مالی کافی و بکارگیری نیروهای نخبه، مدیران کارآزموده، پرتوان و با انگیزه را به گفتن همکار انتخاب کنیم.

 

برای گذر موفق از پیک تابستان سه سال فعالیت دولت سیزدهم چه اقداماتی صورت گرفت؟

۱۰۰ عمل برای تابستان ۱۴۰۱ در دستور کار قرار گرفت. این ۱۰۰ عمل شامل گسترش نیروگاه‌ها، ترقی توان نیروگاه‌ها و تعمیرات نیروگاه‌ها، اورهال کردن نیروگاه‌هایی که بعضاً از مدار خارج می بود یا در اغاز خروج می بود. گسترش شبکه خطوط انتقال در کنار منفعت‌برداری از تعداد قابل توجهی پست، قسمت فرد دیگر از عمل های می بود.قضیه دیگر ناترازی مالی صنعت برق می بود. متاسفانه طی سنوات قبل در خصوص اصلاح ساختار مالی کار خاصی انجام نشده می بود. به این علت با اهمیت ترین علت عدم گسترش صنعت یعنی اصلاحات اقتصادی و اصلاح ساختار مالی صنعت برق هم در دستور کار دولت و مجلس قرار گرفت. الزام داشت برای این اصلاحات از مجلس قانون بگیریم. دراین رابطه قانونی به نام از بین بردن مانع ها تشکیل از صنعت برق در دستور کار قرار گرفت. دولت سیزدهم حمایتزیاد خوبی را از این مطرح انجام داد و در مجلس شورای اسلامی هم با رای قاطع نمایندگان تبدیل به یک قانون مادر شد که امکان از بین بردن ناترازی مالی را هم فراهم می کرد.

مجموع این عمل های علتشد که سرزمین در تابستان ۱۴۰۱ با مشکلات زیاد کمتری نسبت به سال ۱۴۰۰ بتواند برق را مدیریت کند، به طوری‌که خاموشی‌های خانگی به طور کامل رفع شد و تامین برق برای قسمت تشکیل رشد قابل توجهی را به ثبت رساند.

برای تابستان ۱۴۰۲ و این چنین تابستان ۱۴۰۳ نیز همین بسته‌های اجرایی در دستورکار قرار گرفت. تابستان ۱۴۰۲، یک صد و چهل عمل و تابستان ۱۴۰۳ که اکنون در آن به سر می بریم ۱۸۰ عمل در دستور کار قرار گرفت. این عمل های بخشی عمل های ایجادی، گسترش‌ای و از بین بردن محدودیت‌های شبکه و نیروگاه‌ها می بود. الزام داشت نیروگاه‌های حاضر را با حداکثر ظرفیت به مدار تشکیل بیاوریم. این الزام ایجاب می کرد برخی از این نیروگاه‌ها را ارتقا توان دهیم.

 

آیا از توان و ظرفیت شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان برای مدیریت این شرایط منفعت گیری شد؟

در دولت سیزدهم با منفعت گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، نیروگاه‌های سرزمین را ترقی توان دادیم که بعضاً تا ۱۵ درصد ترقی ظرفیت ادامه داشت. این چنین برخی از نیروگاه‌ها بعضاً سال‌ها از مدار تشکیل خارج شده می بود و بر این مبنا تعمیرات و اورهال همه نیروگاه‌ها در دستورکار قرار گرفت.

در همین جهت هزاران مگاوات نیروگاه به منفعت‌برداری رسید. شدت ساخت نیروگاه‌ها، شدت گسترش در طول این سه سال بی‌نظیر می بود و در اقصی نقاط سرزمین، در استان‌های گوناگون صدها واحد نیروگاهی اعم از نیروگاه حرارتی، نیروگاه‌های برق-آبی و به اختصاصی نیروگاه‌های تجدیدپذیر به مدار منفعت برداری رسید.

 

آخرین آمار از افزایش ظرفیت نیروگاهی سرزمین را بفرمایید

در طول دولت سیزدهم بیشتر از ۱۰ هزار و ۳۸۲ مگاوات به ظرفیت نیروگاهی سرزمین افزوده شد و نزدیک به ۲۲ هزار مگاوات نیروگاه هم در مرحله های اجرا داریم که با پیشرفت‌هایی بین ۱۰ تا ۹۵ درصد همراه است. ظرفیت مدیریت تشکیل نیروگاه‌های سرزمین امروز به ۹۳ هزار مگاوات رسیده است.

در برنامه هفتم یعنی طی ۵ سال آینده پیش‌بینی شده است که تا آخر برنامه، ظرفیت منصوبه نیروگاهی سرزمین به ۱۲۳ هزار مگاوات برسد. اکنون ظرفیت منصوبه ۹۳ هزار مگاوات است که باید ۳۰ هزار مگاوات به ظرفیت منصوبه اضافه شود. اکنون بیشتر از ۲۲ هزار مگاوات در مرحله های ساخت وجود دارد که این مقدار نیروگاه اگر تلاش شود طی یکی دو سال آینده امکان اتصال به شبکه فراهم است. به عبارتی برای تکمیل احکام برنامه هفتم تنها باید ۸ هزار مگاوات نیروگاه اضافه کنیم.

 

برسی شما از روال گسترش ظرفیت نیروگاهی در ۳ سال تازه چیست؟

بر پایه گزارش موسسات معتبر انرژی در جهان به نام موسسه انرژی یا EI که در مجلات معتبر بین‌المللی انتشار شده، گسترش نیروگاه‌ها در طول ۳ سال قبل شدت قابل توجهی یافت. طی سه سال قبل برق ایران ۴۵.۷ تراوات ساعت رشد تشکیل داشته است و این رشد تشکیل، ایران را در مقام هفتم جهان قرار داده است. قبل از ایران کشورهایی همانند چین، هند، آمریکا، روسیه، برزیل و اندونزی قرار گرفتند که این کشورها زیاد گسترده می باشند، از جمعیت زیاد بالایی برخوردارند و اقتصاد بزرگی هم دارند.

صنعت سهم زیاد بالایی در مصرف قسمت عمده برق تولیدی سرزمین دارد، به طوری که ۴۵.۷ تراوات ساعت یعنی ۸۷ درصد در قسمت تشکیل و صنعت سرزمین اضافه شده است. می‌توان این نتیجه را گرفت که به همین نسبت ما ناظر رشد تشکیل، اقتصاد و گسترش سرزمین بودیم. این رشد تشکیل ایران را در مقام هفتم جهان، سوم آسیا و اول غرب آسیا قرار داده است که یک رتبه شاخص است. یعنی بالاتر از کل کشورهای اروپایی، بالاتر از کشورهای عربی منطقه، بالاتر از ترکیه، بالاتر از کره جنوبی، ژاپن و زیاد تر کشورهایی که اقتصاد بزرگی دارند.

 

رشد تشکیل برق در دولت های گوناگون به چه شکل بوده است؟

اگر بخواهیم سرانه رشد تشکیل را در دولت‌های گوناگون بسنجیم، در دولت‌های بعد از جنگ، در دولت آقای هاشمی سالانه ۵.۳ تراوات ساعت به تشکیل سرزمین افزودیم، در دولت آقای خاتمی سالانه ۹.۱ تراوات ساعت افزودیم و در دولت آقای احمدی نژاد ۱۰.۸ تراوات ساعت افزودیم، در دولت آقای روحانی سالانه تنها ۸.۷ تراوات ساعت به تشکیل برق سرزمین افزوده شد. این در حالی است که در دولت سیزدهم ۱۵.۲ تراوات ساعت سالانه به تشکیل برق سرزمین افزوده شد. یقیناً این را گفتن کنم این در شرایطی است که این دولت با شهادت آیت الله رئیسی سه ساله شد. قسمت قابل توجهی از نیروگاه‌هایی که پیش بینی کرده بودیم و در طول این دوره اغاز کردیم تا این مدت به مرحله منفعت برداری نرسیده که انشاالله طی یک سال و حداکثر دو سال آینده  به منفعت برداری خواهند رسید و امیدواریم هر دولتی که کار را جستوجو می‌کند دقت اختصاصی ای به تکمیل این نیروگاه ها و از بین بردن ناترازی برق سرزمین داشته باشد.

 

جایگاه تجدیدپذیرها را در صنعت برق چطور برسی می کنید؟

برق تجدیدپذیر برای ما یک انتخاب نیست، یک الزام است. به این علت که هنگامی ما سخن از برق تجدیدپذیر می‌زنیم به معنی از بین بردن ناترازی برق، سوخت و آب است. چون نیروگاه تجدیدپذیر آب و سوخت مصرف نمی‌کند و برق تشکیل می‌کند. مهم‌تر از این‌ها نگه داری محیط زیست است. ما در شرایطی قرار گرفتیم که الزام دارد همه مطرح‌های گسترش‌ای ما متکی بر نگه داری محیط زیست باشد. تشکیل برق به راه حلهای حرارتی آن هم در اطراف شهرها یک معضل است. دولت سیزدهم تشکیل برق تجدیدپذیر را در راس امور خود قرار داد.

 

به منظور گسترش تجدیدپذیرها چه اقداماتی صورت گرفت؟

 این مهم در دو سپس مورد دقت و عمل قرار گرفت؛ سپس اول زیرساخت‌های تجدیدپذیر است. به نحوی که بتوانیم در اجرای نیروگاه‌ها از حداکثر توان داخلی منفعت گیری کنیم. به همین خاطر از اندوخته‌گذارانی که عمل به تاسیس واحدهای صنعتی برای تشکیل تجهیزات و قطعات نیروگاه‌های تجدیدپذیر کنند حمایتکردیم. تکمیل زنجیره تشکیل برای ما یک اصل می بود. امروزه واحدهای صنعتی را داریم که امکان اجرای پروژه‌های عظیم دارند. واحدی که اخیراً افتتاح شده امکان تشکیل ۲ هزار و ۳۰۰ مگاوات پنل خورشیدی در سال دارد. این عدد زیاد بالایی است. این چنین زنجیره‌های تشکیل نیز در حال تکمیل است. بخشی از آن اجرا شده و بخشی هم اجرا می‌شود. به عبارتی می‌توانیم در داخل سرزمین با تکمیل این پروژه‌ها نیروگاه تجدیدپذیر بزنیم به نحوی که بتواند نیروی خورشیدی را تبدیل به برق کند. این بسیار اقتصادی و مورد قیمت است چراکه علتنگه داری محیط زیست می‌شود.

تا امروز قرارداد احداث نزدیک به ۱۱ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر با اندوخته‌گذاری قسمت خصوصی منعقد شده است. قسمت خصوصی ضمانت نامه نزد دولت سپرده کرده که این نیروگاه ها را در زمان مقرر خود به منفعت برداری رساند. این نیروگاه‌ها یکی بعد از فرد دیگر در حال منفعت برداری است. امیدواریم بر پایه برنامه‌ریزیی که شده است این نیروگاه‌ها در زمان بندی معین به مدار تشکیل بیاید و قسمت قابل توجهی از نیاز سرزمین به برق را مرتفع کند.

قرارداد ۴۵۰۰ مگاوات اجرای نیروگاه تجدیدپذیر در وزارت نیرو با وجود آیت الله رئیسی، رئیس جمهور شهید، با اندوخته‌گذاران بزرگ این حوزه منعقد و عملیات اجرایی آن اغاز شد. انرژی تجدیدپذیر در دنیا و سرزمین متنوع است به شکلی که شامل انرژی بادی، زمین گرمایی، انرژی حاصل از فرآیندهای فاضلاب و زباله (معروف به انرژی های زیست توده) و … می شود و همه آنها در دستور کار قرار گرفته است. در همین جهت اخیراً قراردادی با اندوخته گذاران برای احداث ۱۵۰۰ مگاوات نیروگاه بادی منعقد شده است. این چنین بزرگترین نیروگاه بادی شرق سرزمین به تازگی به منفعت برداری رسید.

مطابق قانون پیش‌بینی شده است که صنایع بزرگ و انرژی بر سرزمین از سال ۱۴۰۲ سالانه در سال اول یک درصد، در سال ۱۴۰۳ سالانه دو درصد و هر ساله یک درصد تا سقف ۵ درصد برق مورد نیاز خود ار از تجدیدپذرها تامین کنند. این تقاضای قابل توجهی را در بورس برای اندوخته‌گذاران تجدیدپذیر بوجود آورده است. در شورای عالی انرژی نیز در وجود رئیس‌جمهور شهید مصوب شد که ادارات دولتی هم مکلف می باشند ۲۰ درصد برق خود را از برق تجدیدپذیر منفعت گیری کنند. سال اول که امسال است پیش بینی ۵ درصد شده است و طی ۴ سال سال آینده ۵ درصد اضافه می شود و تا ۲۰ درصد برق ادارات هم باید از برق تجدیدپذیر منفعت گیری شود. به عبارتی ۵ درصد برق صنایع بزرگ به علاوه ۲۰ درصد برق ادارات یک تقاضای قابل دقت است و کشش اندوخته گذاری خوبی را برای این حوزه فراهم کرده است.

 

آیا اسناد بالادستی در تحقق اهداف صنعت برق توانستند موثر باشند؟

در برنامه هفتم پیش‌بینی شده است تا آخر سال پنجم برنامه ۳۰ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاه های سرزمین به نیروگاه های تجدیدپذیر تعلق اشکار کند که امروزه ما هم ریل گذاری ملزوم را در این عرصه انجام دادیم و تقاضای ملزوم پیش بینی شده است. این چنین زیرساخت‌ها شامل کارخانجات و واحدهای صنعتی که بتوانند پنل‌های خورشیدی یا توربین های بادی یا انواع و اقسام تجهیزات لازمه برای این نیروگاه را تشکیل کنند.

یکی از کارهایی که در دستورکار قرار گرفت منفعت گیری از ظرفیت بورس انرژی برای خرید و فروش برق و تامین نقدینگی نیروگاه‌ها می بود. از ابتدای امسال بر پایه سیاستی که پیش‌بینی شد برق مورد نیاز شبکه توسط شرکت‌های توزیع و شرکت‌های برق منطقه‌ای از طریق بورس خریداری می‌شود. این روش در قبل می بود ولی یک نمایشی از اراعه در بورس می بود. کمتر از یک درصد برق سرزمین در بورس خرید و فروش می‌شد ولی اکنون بیشتر از ۶۰ درصد برق مورد نیاز سرزمین از طریق بورس خریداری و نرخ آن نقدی در زمان خرید وفروش به مالک نیروگاه پرداخت می شود.

پیش بینی شده در سال پنجم برنامه هفتم گسترش خرید و فروش برق از طریق بورس به ۶۰ درصد برسد. به عبارتی اکنون به نحوی احکام سال پنجم برنامه را اجرایی کرده ایم و بیشتر از ۶۰ درصد برق اکنون از طریق بورس خرید و فروش می شود.