“وحدت” تجلی عمل به سیره پیامبر اسلام است_دانشجو

به نقل از دانشجو، وحدت اسلامی یکی از اصول بنیادین دین اسلام است که مدام مورد پافشاری قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بوده است. این مفهوم به معنی همبستگی و همکاری مسلمانان، فارغ از تعلقات مذهبی و فرقه‌ای، در جهت تحقق اهداف و قیمت‌های مشترک اسلامی است. در طول تاریخ اسلام، گاه مسلمانان با چالش‌های داخلی و خارجی روبه رو شده‌اند که نتیجه‌ی تعداد بسیاری از آن‌ها، تفرقه و تضادهای مذهبی بوده است. این تفرقه‌ها نه تنها علتضعف داخلی مسلمانان شده، بلکه دشمنان اسلام نیز از این شکاف‌ها برای تضعیف و تسلط بر جهان اسلام منفعت‌برداری کرده‌اند. بر این مبنا، وحدت اسلامی یک نیاز اساسی برای مقابله با تهدیدات خارجی و این چنین ارتقاء عدل و رفاه در درون جوامع اسلامی است. از این جهت، از زمان پیامبر اسلام تا به امروز، وحدت بین مسلمانان به گفتن راهی برای نگه داری اقتدار و استحکام جامعه اسلامی شناخته شده و هر گونه تفرقه و اختلاف به گفتن عاملی برای تضعیف این جامعه نقل بوده است.

در روایتی مشترک در منبع های شیعه و سنی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نقل است که فرمود «المُسْلِمُ أَخُو المُسْلِمِ»؛‌ یعنی مسلمان برادر مسلمان است. این حدیث مختصر اما پرمحتوا در منبع های بسیاری از جمله صحیح بخاری و صحیح مسلم آمده است و حدیث بیانگر یک اصل مهم در روابط اجتماعی مسلمانان است و به مسلمانان یادآوری می‌کند که همانند برادران، باید نسبت به یکدیگر محبت و همکاری داشته باشند. مفهوم “أَخُو” در اینجا فراتر از برادری خونی است و برادری دینی و ایمانی را نقل می‌کند که بر پایه‌ی ایمان مشترک به خداوند و پیامبر اسلام محکم است. بر این مبنا، مسلمانان ماموریت دارند در اوقات نیاز به یکدیگر پشتیبانی کنند و مدام در جهت ترقی وحدت و همبستگی اسلامی تلاش کنند.

این حدیث، حقوق و تکالیفی را بر مسلمانان نسبت به یکدیگر گفتن می‌کند. بر پایه این گفتن، مسلمانان باید از ظلم به یکدیگر پرهیز کرده و از حقوق هم دفاع کنند. ظلم و تجاوز به حقوق دیگران در اسلام به شدت مذموم شمرده شده است. پیامبر اسلام در ادامه این حدیث به پافشاری گفتن می‌کند که مسلمان نباید برادر خود را تنها بگذارد و باید در شرایط دشوار از او حمایتکند. این مسئله به مفهوم پشتیبانی و همکاری در جامعه اسلامی اشاره دارد.

اما عمل به حدیث «المُسْلِمُ أَخُو المُسْلِمِ» دستاوردهای فردی و اجتماعی تعداد بسیاری برای جامعه اسلامی به همراه دارد:

استواری جامعه اسلامی
اولین دستاورد این عمل، تحکیم وحدت و همبستگی در جامعه است. هنگامی که مسلمانان خود را برادر یکدیگر بدانند و در همه مشکلات و مسائل به پشتیبانی هم بشتابند، جامعه از اختلاف‌ها و تفرقه‌ها دور خواهد شد. این وحدت و همبستگی می‌تواند به تحکیم قوت و استواری جامعه اسلامی پشتیبانی کند، چون تفرقه و اختلافات داخلی یکی از بزرگ‌ترین عوامل ضعف یک جامعه است.

افت تنش‌های مذهبی
دستاورد دیگرِ عمل به حدیث شریف پیامبر صلی الله علیه و آله، افت اختلافات و تنش‌های مذهبی است. هنگامی مسلمانان، فارغ از مذهب خود، به این حدیث عمل کنند و خود را برادران ایمانی بدانند، اختلافات تاریخی یا فقهی کمرنگ‌تر شده و عرصه‌های وحدت و همکاری بین پیروان مذاهب گوناگون فراهم می‌شود. این نگاه مشترک به اصول و قیمت‌های اسلامی، به جای پافشاری بر تفاوت‌ها، به تحکیم همدلی و هم‌گرایی بین شیعه و سنی پشتیبانی می‌کند.

تحکیم جبهه اسلام در برابر دشمن مشترک
سومین دستاورد، تحکیم جبهه واحد در روبه رو دشمنان مشترک اسلام است. در طول تاریخ، تفرقه و اختلافات درونی بین مسلمانان مدام توسط دشمنان اسلام مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. اگر شیعه و سنی به جای دچار شدن در مسائل فرقه‌ای، به آموزه‌هایی چون این حدیث عمل کنند و خود را متحد در برابر تهدیدات خارجی بدانند، توان و قوت جامعه اسلامی در روبه رو چالش‌ها و دشمنان زیاد زیاد تر خواهد می بود. وحدت اسلامی به این معناست که مسلمانان در مسائل حیاتی و اساسی دین، همگام و همراه باشند و از همدیگر حمایتکنند.

تشکیل فضای او مباحثه بین پیروان مذاهب
چهارمین دستاورد، تشکیل یک فضای او گفت‌وگوی سازنده بین پیروان مذاهب گوناگون است. هنگامی مسلمانان به برادری ایمانی پایبند باشند، امکان او گفت و گو و او گفت‌وگوهای علمی و دوستانه بین علما و پیروان مذاهب فراهم می‌شود. این او گفت‌وگوها می‌تواند به از بین بردن سوءتفاهم‌ها و آشنایی زیاد تر با عقاید و دیدگاه‌های یکدیگر پشتیبانی کند و جهت نزدیکی زیاد تر شود. در این چنین فضایی، افراد به جای تلاش برای اثبات برتری مذهب خود، به جستوجو فهمیدن و احترام به تفاوت‌های مذهبی خواهند می بود.

انتهای‌مطلب/