تاثییر شایعه سازی بر امنیت روانی جامعه از منظر قرآن_دانشجو

به نقل از دانشجو، امنیت و اسایش روانی جامعه از با اهمیت ترین اجزای راه اندازی‌دهنده سلامت اجتماعی  هر جامعه‌ای محسوب می‌شود. در جوامع گوناگون، امنیت نه تنها به معنی حفاظت از جان و مال افراد است، بلکه شامل تشکیل فضایی است که در آن افراد بتوانند بدون هراس و اضطراب زندگی کنند و به فعالیت‌های روزمره خود بپردازند. اسایش روانی، به گفتن یکی از زیرساخت‌های مهم سلامت اجتماعی، به بهبود کیفیت زندگی افراد پشتیبانی می‌کند و جهت افزایش منفعت‌وری و کارایی در سطح اجتماع می‌شود. در نبوده است این اسایش، افراد دچار اضطراب، افسردگی و ناهنجاری‌های روانی گوناگون خواهد شد که می‌تواند به صدمه‌های اجتماعی گسترده‌تری منجر شود.

این چنین، وجود اسایش روانی و امنیت اجتماعی به افراد این امکان را می‌دهد تا بتوانند با همدلی و همکاری در مسیر تحقق اهداف مشترک حرکت کنند. این فضا عرصه‌ساز پرورش نسل‌های سالم، داشتن روابط اجتماعی مثبت و تشکیل مطمعن عمومی است. بدون وجود این امنیت و اسایش، جامعه دچار اختلافات، تفرقه و چالش‌های جدی می‌شود که می‌تواند به فروپاشی ساختارهای اجتماعی و اخلاقی منجر شود. به این علت، نگه داری و تحکیم امنیت و اسایش روانی، ماموریت‌ای اساسی برای دولت‌ها، نهادهای اجتماعی و هر فرد در جامعه است تا بتوانند محیطی ایمن و آرام برای زندگی همه افراد فراهم آورند.

یکی از مسائلی که امنیت روانی جامعه را به چالش می‌کشاند، شایعه‌پردازی جهت القای هراس و نا امیدی در جامعه است؛ همان مسئله‌ای که رهبر معظم انقلاب در دیدار امروزشان با جمعی از خانواده‌های شهدای امنیت به آن اشاره کردند. ایشان فرمود:

«یک مسئله مهم در باب امنیت، قضیه امنیت روانی جامعه است. کمتر به این دقت می‌شود. یعنی دچار اضطراب نکردن مردم؛ دچار هراس و تردید نکردن مردم. این زیاد مهم است. برخی ها با خبری که می‌‌دهند، با تحلیلی که می‌کنند، با تفسیری که از واقع می‌کنند، در مردم تردید و هراس تشکیل می‌کنند. این از نظر خدای متعال مردود است. قرآن در این معنی صریح است. «لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِی الْمَدِینَهِ». مرجفون یعنی افرادی که در دل مردم اضطراب و هراس تشکیل می‌کنند. اگر چنانچه اینها از کارشان دست برندارند، خدای متعال به پیامبر می‌فرماید «لَنُغْرِیَنَّکَ بِهِمْ»؛ تو را مأمور می‌کنیم به سراغ اینها بروی و مجازاتشان کنی.»

آخرین مطالب

• وزیر بهداشت برای جواب به انبوهی از سوالات به مجلس فراخوانده شد_دانشجو
• مرگبارترین سال دهه تازه؛ تلفات جاده‌ای با ۲۰ هزار کشته رکورد زد_دانشجو
• سازمانهای بیمه پایه باید ادغام شوند_دانشجو
• آیا یکپارچه‌سازی صندوق‌های بیمه درمان، نسخه شفابخش نظام سلامت ایران است؟_دانشجو
• بازی تکراری واگذاری شفادارو؛ از وعده تا حقیقت؛ این‌بار نام ارتش و وزارت دفاع روی میز فروش!_دانشجو

این آیه قرآن که رهبر معظم انقلاب به آن اشاره کردند، در آیه۶۰ سوره احزاب است. خداوند می‌فرماید «لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِی الْمَدِینَهِ لَنُغْرِیَنَّکَ بِهِمْ ثُمَّ لَا یُجَاوِرُونَکَ فِیهَا إِلَّا قَلِیلًا»؛ یعنی اگر منافقان و آنان که در دل هایشان بیماری [ضعف ایمان] است و آنانکه در مدینه شایعه‌های افترا و دلهره آور پخش می‌کنند [از رفتار زشتشان] باز نایستند، تو را بر ضد آنان بر می‌انگیزیم [که یا تبعیدشان کنی یا با آنان بجنگی]، آن گاه در این شهر جز اندکی [که خالص و پاک هستند] در کنار تو نخواهند ماند.»

در این آیه، مرجفون به گفتن شایعه‌پراکنان شناخته خواهد شد؛ این واژه از جهت لغوی از ریشه “رجف” به معنی لرزاندن یا تزلزل است. در اینجا به معنی افرادی است که شایعه ها و اخبار نادرست را پخش می‌کنند تا علتهراس و اضطراب در جامعه شوند. در صدر اسلام، گروهی از منافقان مدینه، هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله به برخی از غزوات می‌رفتند، شایعاتی را در بین مردم انتشار می‌کردند؛ گاه می‌انها گفتند: پیامبر کشته شده و گاه می‌انها گفتند اسیر شده. مسلمانانی که توانایی جنگ را نداشتند و در مدینه مانده بودند، سخت غمگین می‌شدند، شکایتشان را نزد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله آوردند. از این جهت این آیه نازل شد و شایعه پراکنان را به سختی تهدید کرد و فرمود (اگر از این کارشان دست برندارند) تو را بر ضد آنان بر می‌انگیزیم و در آیه سپس حتی دستور به قتل آنان را داده، می‌فرماید «مَلْعُونِینَ أَیْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِیلًا؛ اینها طردشدگان [از رحمت خدای] اند، هرجا که یافت شوند باید دستگیر شوند و به سختی به قتل برسند.» (تفسیر نمونه)

حجت الاسلام قرائتی در تفسیر نور خود درمورد این آیه می‌نویسد: «با آن که تندترین تهدیدها در این آیه آمده و جامعه‌ى اسلامى مدام بزرگ‌ترین ضربه‌ها را از شایعه سازان خورده است، امّا متأسفانه در کتب فقهى کمتر به این نوشته توجّه شده و حتّى یکى از مجتهدان که سال‌ها قاضى می بود مى‌او گفت: من ۵۴ کتاب فقهى را گشتم و تحت گفتن «ارجاف» بابى را نیافتم.»

همان‌گونه که از این آیه و تفسیر آن برمی‌آید، شایعه‌پراکنی و القای هراس و اضطراب در جامعه نه تنها از دیدگاه دینی و اخلاقی مذموم است، بلکه به شدت مورد نکوهش و تهدید قرار گرفته است. جامعه‌ای که در آن امنیت روانی وجود نداشته باشد، نمی‌تواند به سوی پیشرفت حرکت کند و افراد نمی توانند با اسایش به فعالیت‌های خود بپردازند. به این علت، جلوگیری از شایعه‌پراکنی و تشکیل مطمعن و اسایش در جامعه، یکی از ماموریت های مهم همه‌ی افراد و نهادهای اجتماعی است.

انتهای‌مطلب/