خانه عروسک؛ نمایشی برای تئاتر بازها_دانشجو

به نقل از دانشجو، نمایشنامه “خانه عروسک؛ تکه دوم” نوشته لوکاس نیث روایتگر خانواده هلمر است. “نورا هلمر” بعد از تقابلاتی که با همسرش “تُروالد” داشته علیرغم داشتن ۳ فرزند، خانواده را برای یافتن هویت فردی و یا به کلمه نورا برای اشکار کردن اصل خود ترک می‌کند. عقاید فمینیستی نورا علت خودخواسته او برای فرار از کانون خانواده می‌شود. نویسنده نورا را ۱۵ سال سپس به همان خانه‌ای که ترک کرده بر می‌گرداند. نورا در طول آن سال‌ها با نگارش کتاب‌هایی در باب لزوم احترام جامعه به زن‌های جدا گانه و در دفاع از آزادی برابر زن و مرد سپری کرده و اینک تبدیل به نویسنده‌ای به گمان زیادً موفق شده است.

لوکاس نیث در این نمایشنامه اطلاعات بسیاری درمورد نورا به مخاطب می‌دهد اما هیچگاه شخصیت نورا را قبضه نمی‌کند. مخاطب بعضی اوقات او را در قامت زنی جدا گانه، مصمم، محکم و با مطمعن به نفس می‌بیند و بعضی اوقات نورا را یک زن، یک مادر، و حتی یک همسر که فقط در چهارچوب ضوابط خانواده باشد می‌پندارد چون او در روبه رو با خانواده خود مجدد در اتمسفری دیگر قرار می‌گیرد و حس می‌شود باید ناظر تغییراتی در او باشیم.

تلاش وافر نورا برای القاء عقایدش، از سوی خانواده مورد پذیرفتن قرار نمی‌گیرد و احتمالا بهترین مثال برای این نوشته صحنه روبه رو او با دخترش که به نوعی یک قسمت کلیدی از نمایشنامه است باشد. اساساً مبنای گریز نورا از خانواده تلاش او برای تشکیل تغییراتی بزرگ در نسل‌های آینده است و او امیدوار است آیندگان با ایده‌هایش همراه شوند اما نورا در روبه رو با دخترش که نماینده نسل تازه زنان جامعه است ناکامی خورده‌ای بیش نیست.

نویسنده با هوشمندی همه مطرح سوال می‌کند اما جواب نمی‌دهد! “تُروالد”، “نورا”، “امی” و “آن ماری” هر کدام سوال‌های بی جوابی دارند. چالش‌هایی دارند که نویسنده هیچ جواب روشنی به آنها نمی‌دهد و این تماشاگر است که بایستی جواب خود را بیابد. متن نمایشنامه، دلنشین، کنش گر و دنباله آبرومندی برای “خانه عروسک” هنریک ایبسن است و برای مخاطبانی که نمایشنامه دلنشین ایبسن را خوانده باشند تداعی کننده همان تاثییر فاخر خواهد می بود. یقیناً نباید از ترجمه روان، سلیس و شیوای آشا محرابی از متن مهم غافل شد. محرابی با منفعت گیری از دانش تجربی و آکادمیک خود موفق به اراعه اثری در خور دقت از متن به زبان فارسی شده است.

دکور نمایش خانه عروسک تداعی‌گر فضای یک خانه معمولی است که در فقدان زن خانه از رونق افتاده و از تزئینات اتاق فقط ردی و خطی باقی مانده و از هر آنچه خانه داشته فقط دو صندلی به جای مانده که گویی برای قراری و دیداری در آینده‌ای دور حتی ۱۵سال سپس تقدیر شده است…

مسئله مبهم در دکور انتخاب رنگ فیروزه‌ای برای دیوارهاست. برای نشان دادن فضای خانه خانواده‌ای که از هم پاشیده و بنیان محکمی نداشته و هر لحظه بیم فروپاشی آن می‌رود انتخاب رنگ فیروزه‌ای که غالباً نماد نشاط، صمیمیت، وفاداری و ارامش عاطفی است مقداری شگفت و مبهم به نظر می‌رسد، در کل اما باید اذعان داشت که صحنه نمایش در سیطره کارگردان است. تسلط محرابی بر نمایش غیرقابل تکذیب است. نور، موسیقی، گریم و طراحی میزانسن‌ها دقیق، حساب شده و اتو کشیده می باشند.

فهمیدن صحیح کارگردان از متن در هر لحظه از نمایش ملموس است. محرابی اندک طنز تزریق شده به نمایشنامه توسط نویسنده را به خوبی فهمیدن کرده و آن را در رگ‌های نمایش به جریان انداخته است و درست جایی که تماشاگر انتظار ندارد و نمایش می‌رود تا دچار آمبولی دردناکی شود او هنرش را به رخ می‌کشد و نمایش را از یک سکته قطعی نجات می‌دهد! کارگردان در هدایت بازیگرها موفق بوده است. توانایی و توانایی بازیگران نمایش بر فردی پوشیده نیست اما ردپای کارگردان در بازی‌گیری از آنها مشهود است. بازی‌ها به نحوه محسوسی پخته، چشم نواز و حساب شده می باشند. تجارب مورد قیمت ایوب آقاخانی، مه لقا باقری و ساقی زینتی در صحنه تئاتر و وجود بازیگر جوانی چون سارینا کیان – که به نحوه عجیبی خوب بازی می‌کند!- به مدد آشا محرابی آمده است تا “خانه عروسک؛ تکه دوم” اثری در خور دقت باشد.

در شرایطی که زیاد تر نمایش‌های در حال اجرای پایتخت در سطح کیفی زیاد پایینی می باشند و یا برای جلب مخاطب به هر مستمسک نازیبایی چنگ می‌زنند اجرای این نمایش غنیمتی است گرانمایه که تماشای آن به علاقمندان تئاتر پیشنهاد می‌شود.

نمایش: خانه عروسک؛ تکه دوم

نویسنده: لوکاس نیث

مترجم و کارگردان: آشا محرابی

بازیگران: ایوب آقاخانی، مه لقا باقری، ساقی زینتی، سارینا کیان

تئاترشهر- سالن چهارسو – 16 آبان تا اواخر آذر ساعت ۲۰:۰۰

دستیار کارگردان و برنامه ریز: جعفر ‌مطلبی ‌پور – طراح صحنه: داریوش پیرو – طراح لباس: آرزو رحیم آبادی – طراح چهره پردازی: افروز بوجاریا – طراح نور: رضا خضرایی – طراح نمود های صوتی: فرشاد آذرنیا – مجری دکور: مهران زاغری – عکاس صحنه: حسین گلستان – دستیار دوم کارگردان: پرهام پورخمسه – دستیار گریم: دل آرا ترکان – انتخاب موسیقی: آشا محرابی – مدیر رسانه و تبلیغات: نگار امیری – پوستر و بروشور: جواد مطلبی پور – طراح لوگو: حسین گلستان – ساخت تیزر: جواد مطلبی پور، حسین گلستان، پرهام پورخمسه – دوخت لباس: مزون نگار محمدی

خلاصه: نورا سپس از پانزده سال به خانه باز می‌گردد.

انتهای مطلب/