سنگری: عزاداری برای سیدالشهدا هم سوگ دارد، هم حماسه_دانشجو

به گزارش دانشجو، اولین همایش سراسری مداحان حماسی خوان و شعرای حماسی‌سرا به همت اداره کل فرهنگی شهرداری تهران و هیأت رزمندگان اسلام در تالار ایوان شمس تهران برگزار شد. در این مراسم، شاعران و ذاکران اهل بیت محمود کریمی، سعید حدادیان، میثم مطیعی، سیدمجید بنی‌فاطمه، مهدی رسولی، محمدرضا طاهری، صادق آهنگران، حسین طاهری، مرتضی طاهری، قاسم صرافان، احمد بابایی و … وجود داشتند.

مصطفی زیبایی‌نژاد مدیرکل فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به پیشینه حماسه‌خوانی در تاریخ اسلام او گفت: حماسه‌خوانی و حماسه‌سرایی از سنت‌های قدیمی مداحان و شاعران در رثای سیدالشهدا و ائمه اهل بیت علیهم‌السلام است. موضوعی در برهه‌های دیگر از تاریخ شیعه به اختصاصی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز ادامه اشکار کرد و مثالهای فاخری از آن را در دفاع مقدس به وضوح می‌بینیم. هیئت‌ها نیز مدام به حماسه‌خوانی برای شهادت سیدالشهدا اهتمام داشتند و این نوشته به طور اختصاصی مورد دقت قرار می‌گرفته است.

او همین طور گفت: ذات حماسه‌خوانی و حماسه‌سرایی به طوری است که جامعه را تحت تاثییر قرار می‌دهد و می‌تواند فضای آن را تحول بدهد. این روزها در شرایطی هستیم که محور حق با همه وجود در برابر جبهه باطل قرار گرفته و در حال مبارزه همه‌جانبه با آن است. بدون شک رشادت‌هایی که رزمندگان مقاومت در میدان‌های نبرد رقم می‌زنند، حماسه‌های زیاد بزرگی است که باید از طریق شعر و مداحی گفتن شوند تا جهت افزایش روحیه این رزمندگان گردد. خوشبختانه می‌بینیم قسمت مهمی از این حماسه‌ها توسط هیئتی‌ها، مداحان و شاعران سرزمین بازخوانی خواهد شد.

مدیرکل فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به نخستین همایش حماسه‌خوانان و حماسه‌سرایان او گفت: جای خالی یک همایش و دورهمی درمورد حماسه‌خوانی  و حماسه‌سرایی حس می‌شد که با همراهی دوستان‌مان در هیئت‌ رزمندگان اسلام به برگزاری این همایش مهم رسیدیم. وجود شاعران و مداحان شاخص و نام آشنا از سراسر سرزمین مایه دلگرمی ما می بود که بتوانیم این اتفاقات را با کیفیت هر چه بهتر برگزار کنیم. مقصد از برگزاری این همایش هماهنگی، هم‌افزایی و شناخت ظرفیت‌های حاضر در حوزه حماسه‌خوانی و حماسه‌سرایی است.

او ضمن اشاره به معارفه برگزیدگان شعر و مداحی در این همایش او گفت: هیئت رزمندگان فراخوانی داده بودند تا طی آن از مداحان و شاعران حماسی‌‌خوان و حماسی‌سرا تقدیر بشود. این تقدیر در دو محور خواهد می بود و یک قسمت مربوط به مداحان و شاعران نام آشنای سرزمین است که آثارشان را چندین دفعه شنیده‌ایم و قسمت دوم مربوط به تقدیر از جوانان است. امیدواریم بتوانیم با این عمل روال حماسه‌خوانی در هیئت‌ها را رونق بیشتری ببخشیم.

امین توکلی‌زاده، معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری تهران نیز در مقدمه سخن بگویید‌های خود، یاد و خاطره علی معلم را گرامی داشت و او گفت: ما مدیون شاعری حماسه‌سرایی هستیم که شعرش مکتب شهیدپروری داشت. باید یادی از علی معلم بکنم که شعرش پر از حماسه می بود.

وی با اشاره به کوششهای همه‌جانبه هیئتی‌ها در امورات گوناگون اجتماعی و فرهنگی او گفت: خاطرم هست اول دهه کرامت می بود که بچه هیئتی‌های شهرمان دور هم جمع شدند و انها گفتند: فیلمی سینمایی به نام «عنکبوت مقدس» ساخته شده که به امام رضا ما توهین کرده است؛ به این علت باید کاری بکنیم. این‌گونه شد که دست به دست هم دادند و اجتماع بزرگ امام رضایی‌ها را رقم زدند. همین هیئتی‌ها در دوران کرونا پای کار آمدند و زحمت کشیدند. اکنون نیز همین است و هیئتی‌ها محفل‌هایشان را به سوریه و لبنان برده‌اند و برای مظلومیت شیعیان سوگواری می‌کنند.

توکلی‌زاده در ادامه گفت: همه آنها از مکتب قهرمان‌پروری می باشند و با کارهای خود قهرمان پرورش خواهند داد. در حقیقت، هیئت‌ها تبدیل به محلی برای پرورش قهرمان شده‌اند. آنها شیعه ایستاده و مقاوم پرورش خواهند داد، نه شیعه نشسته و محزون. زیاد خوشحالیم که ما هم در این مسیر قدم گذاشتیم و سهمی داریم.

محمدرضا سنگری در قسمت فرد دیگر از این جلسه سخن بگویید کرد؛ او ضمن تقدیر از برگزاری این چنین رویدادی با مقصد دقت به حماسه در مکتب سیدالشهدا و اهل بیت علیهم ‌السلام او گفت: به منظور شناخت ائمه اطهار علیهم السلام، ۴ ضلع اساسی وجود دارد که ملزوم است برای هر کدام مجال و زمان کافی گذاشته شود؛ سوگ، مرثیه، حماسه و معرفت این ۴ سپس مهم می باشند؛ دقت به سوگ و مرثیه زیاد صورت می‌گیرد اما حماسه عموما مغفول می‌‌ماند. علاوه براین، باب معرفتی نیز موضوعی است که باید زیاد تر بدان دقت کرد.

او همین طور گفت: بدون شک، در عزاداری برای سیدالشهدا هم باید به سپس سوگ و وجه تراژدیک این اتفاق پرداخت و هم به سپس حماسه دقت کرد؛ من، سوگ را پرورش عاطفی نامگذاری کرده‌ام، بدین معنی که هنگامی برای اتفاق کربلا اشک می‌ریزیم، باطن عاطفی خود را پرورش می‌کنیم. این اتفاق در شرایطی است که به سپس حماسی کمتر دقت شده است.

این پژوهشگر تاریخ اسلام با ذکر چند مثال سخن بگویید‌های خود را در ادامه گفت و او گفت: برای نگاه به وجه حماسی اتفاق کربلا، می‌خواهم چند مثال برای شما بزنم؛ اولین مثال، حاوی دقت حضرت حجت به حماسه در آخرین لحظات قبل از شهادت اباعبدالله الحسین است؛ ایشان در توصیف دقایقی که امام حسین علیه‌السلام در گودال قتلگاه می باشند، می‌فرمایند: «پیشانی‌ات پر از عرق می بود؛ تو را ‌می‌زدند و تو به سمت چپ و راست می‌چرخیدی، به گوشه چشم به خیمه‌ها نگاه کردی و سریع نگاهت را آنان گرفتی.» دقت داشته باشید که همه اینها حماسه است.

او گفت: دومین و سومین مثال، تصاویری است که خبرنگاران حاضر در کربلا از امام حسین عکس کرده‌اند. حمید بن مسلم ازدی یکی از این خبرنگاران است که در لحظه شهادت امام حسین به گودال قتلگاه نزدیک می‌شود. او یک گزارش کاملا حماسی می‌دهد و می‌گوید: «من جنگ‌های بسیاری را دیدم اما به حد فردی را ندیدم که زخم‌های بسیاری بر بدنش باشد و همه چیزش را از دست داده باشد. با وجود این شرایط، چهره‌ی او پرشکوه‌‌تر از هر چهره فرد دیگر می بود و اسایش داشت.» سومین خبرنگار هم هلال بن نافع است که او از لشکریان عمر بن سعد می‌باشد. او می‌نویسد: «قسم می‌خورم که میدان‌های نبرد بسیاری دیدم اما فردی را ندیدم که غرق در خون باشد اما چهره‌‌ای قشنگ و درخشان‌ داشته باشد. این قدر این چهره آرام می بود که از تصمیمم برای قتلش گذشتم!»

میثم مطیعی مداح و ذاکر اهل بیت در قسمت فرد دیگر از جلسه او گفت: در اتفاق کربلا دو صفحه می‌بینیم؛ یکی صفحه نور است و فرد دیگر صفحه ظلمت. وعده خداوند این است که صفحه نور بر صفحه ظلمت به پیروزی می‌رسد. سوال مهم اینجاست که اشک را در رثای یک قهرمان می‌گیریم یا فردی که کشته شده است؟ آیا عزاداری حسینی برخاسته از حماسه حسینی است یا سوگ و حس و عاطفه است؟ دقت داشته باشید که اصل قیام عاشورا و مکتب امام حسین، حماسه است و ما به گفتن مداح باید این حماسه را ستایش کنیم. یقیناً از سخن بگویید‌های ما اینطور برداشت نشود که نباید به صحنه‌های سوگ و عاطفه پرداخت، بلکه آنها هم باید حرف های شوند اما فقط نباید بر روایت سوگ متمرکز شویم. بنده معتقدم اصل قیام امام حسین آن جنبه تراژیک و عاطفی نیست، بلکه باید حماسه را زنده نگه داشت، چرا که مهم‌ترین جنبه قیام امام حسین، حماسه است.

محمود کریمی مداح و ذاکر اهل بیت یکی دیگر از حاضران در این جلسه می بود و در سخنانی او گفت: برخی اشعاری که خوانده می‌شود، شعر روز است و برخی دیگر، شعر به روز؛ شاعران باید سخن به روز بگویند و «هیهات من الذله» که نمادی از حماسه‌سرایی است، سخن به روز است.

مهدی رسولی مداح نیز در سخنانی او گفت: به نظرم حماسه‌خوانی را نباید فقط در یک میدان مبارزه و جهاد ببینیم، که اگر این‌گونه آن را مورد نظر قرار بدهیم دچار خطای راهبردی می‌شویم. بدون شک امام حسن علیه السلام با صلح خود پرچمدار حماسه و مبارزه است و او را باید اشجع‌الناس بدانیم، چرا که حتی اطرافیان او هم تدبیرها ارزشمندش را نفهمیدند. امام صادق علیه‌السلام نیز پرچمدار علم در بین شیعیان و پرچمدار مبارزه است. به این علت اگر فقط حماسه را در ساحت شمشیر و نیزه ببینیم، دچار خطای راهبردی شده‌ایم.

در قسمت پایانی این مراسم، از برگزیدگان این همایش تقدیر شد. در قسمت نخست، ۵ مداح حماسه‌خوان اختصاصی و ۵ شاعر حماسه‌سرای اختصاصی تقدیر شدند:

مداحان حماسه‌‌خوان: میثم مطیعی، سیدرضا نریمانی، مهدی رسولی، محمدحسین حدادیان و حسین طاهری
شاعران حماسه‌سرا: محمود حبیبی کسبی، میلاد عرفانپور، محمد رسولی، محمد اسدالهی و حمید رمی

این چنین در قسمت مردمی، ۳ مداح حماسه‌خوان و ۳ شاعر حماسه‌سرا برگزیده شدند:

مداحان حماسه‌‌خوان مردمی: محمدرضا بزری، مسعود پیرایش، یاسین زندی
شاعران حماسه‌سرای مردمی: فاطمه نانی‌زاد، عالیه محرابی و فاطمه جوشقانیان

علاوه بر اینها، دو شاعر نیز از سوی هیئت رزمندگان اسلام برگزیده شدند: قاسم صرافان و امیر عباسی.

انتهای مطلب/