حسینیه تسنیم| نگاهی به روایت «کشتی نجاتیِ» امام حسین (ع)_دانشجو

به نقل از دانشجو، یکی از احادیثی که زیاد در محافل شنیدیم، حدیث مصباح هدایت بودن و کشتی نجات بودن امام حسین علیه‌السلام است. این روایت را اول بار شیخ صدوق در عیون اخبار الرضا علیه‌السلام به نقل از امام جواد علیه‌السلام آورد و سند آن را از طریق دیگر ائمه علیهم السلام متصل به رسول خدا صلی الله علیه و آله متصل کرد. این روایت را در ادامه می‌خوانیم:

على بن عاصم از حضرت محمد بن على بن موسى و او از پدر بزرگوارش على بن موسى و او از پدرش موسى بن جعفر و او از پدرش جعفر بن محمد و او از پدرش على بن الحسین و او از پدرش حسین بن على بن ابى طالب روایت کرده که فرمود داخل شدم بر رسول خدا در حالتى که ابى بن کعب نزد او حاضر می بود. بعد رسول خدا به من فرمود مرحبا به تو اى ابا عبد اللّٰه، اى زینت آسمانها و زمین‌ها. مَرْحَباً بِکَ یَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ یَا زَیْنَ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرَضِینَ.

اُبى بن کعب به رسول خدا عرض کرد که یا رسول اللّٰه چطور مى‌شود احدى غیر از تو زینت آسمانها و زمین‌ها باشد؟

حضرت فرمود: قسم به خدایى که به حقّ‌ مرا پیامبر فرموده است، [مقام] حسین بن علىّ‌ در آسمان بالاتر از[مقام]او در زمین است و در طرف راست عرش الهى در بارۀ او این چنین نوشته شده است: چراغ هدایت و کشتى نجات و امام محکم، مایۀ عزّت و افتخار و[دریاى] علم و گنجینه. یَا أُبَیُّ وَ اَلَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً إِنَّ اَلْحُسَیْنَ بْنَ عَلِیٍّ فِی اَلسَّمَاءِ أَکْبَرُ مِنْهُ فِی اَلْأَرْضِ وَ إِنَّهُ لَمَکْتُوبٌ عَنْ یَمِینِ عَرْشِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِصْبَاحُ هُدًى وَ سَفِینَهُ نَجَاهٍوَ إِمَامٌ غَیْرُ وَهْنٍ وَ عِزٌّ وَ فَخْرٌ وَ عِلْمٌ وَ ذُخْرٌ.^۱

این چنین شیخ صدوق در کتاب دیگر خود به نام کمال‌الدین اینطور آورده است: «… إِنَّ الْحُسَینَ بْنَ عَلِی فِی السَّمَاءِ أَکْبَرُ مِنْهُ فِی الْأَرْضِ فَإِنَّهُ مَکْتُوبٌ عَنْ یمِینِ الْعَرْشِ مِصْبَاحٌ هَادٍ وَ سَفِینَهُ نَجَاه…»؛ یعنی همانا حسین بن علی(ع) در آسمان بزرگتر از زمین است و در سمت راست عرش الهی این‌گونه نوشته شده است [که او] چراغ هدایت‌گر و کشتی نجات است.

سوای از او گفت و گو‌های سندی که درمورد این روایت انجام داده‌اند و بعضی اوقات سند آن را مخدوش کردند، اما تضادی با معارف شیعی ندارد. بله، یک نقلی مشهور و شبه حدیث است با این مضمون که امام صادق علیه‌السلام فرمود «کُلُّنا سُفُنُ النجاهِ ولکِنْ سفینهُ جَدّی الحُسین أَوْسَعُ وفی لُجَجِ البحار أسْرَعُ»؛ یعنی همه ما کشتی نجاتیم، اما کشتی نجات جدم حسین گسترده‌تر و در عبور از امواج سهمگین دریاها سریع تر است. در دیدگاه محدثین متأخر یعنی محدثان عصر حاضر، کاشف به عمل آمد این نوشته در هیچ منبعی یافت نشده جز آنکه تحلیلی از مرحوم شیخ جعفر شوشتری در کتابش با نام «خصائص الحسینیه» در باره ظرفیت فرهنگی تاریخ عاشورا و شخصیت ابا عبداللّه الحسین علیه السلام در جهت هدایت و نجات انسان‌هاست۲.

———————–
پاورقی:
_{^{۱. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله در ادامه گفت: خداوند در صلب او نطفه‌اى پاک و پاکیزه و مبارک قرار داده است، دعاهایى به او آموزش داده شده است که اگر هر مخلوقى آنها را بخواند خداوند وى را به همراه او (امام حسین علیه السّلام) محشور مى‌فرماید و در آخرت [حسین] شفیع او خواهد می بود و خداوند ناراحتى او را رفع خواهد کرد و به واسطۀ آن دعاها دین او را اداء کرده،کار او را آسان مى‌کند و راهش را روشن کرده، او را در روبه رو دشمن قوى مى‌کند و عیوب او را آشکار نخواهد کرد؛ وَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ رَکَّبَ فِی صُلْبِهِ نُطْفَهً طَیِّبَهً مُبَارَکَهً زَکِیَّهً وَ لَقَدْ لُقِّنَ دَعَوَاتٍ مَا یَدْعُو بِهِنَّ مَخْلُوقٌ إِلاَّ حَشَرَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَعَهُ وَ کَانَ شَفِیعَهُ فِی آخِرَتِهِ وَ فَرَّجَ اَللَّهُ عَنْهُ کَرْبَهُ وَ قَضَى بِهَا دَیْنَهُ وَ یَسَّرَ أَمْرَهُ وَ أَوْضَحَ سَبِیلَهُ وَ قَوَّاهُ عَلَى عَدُوِّهِ وَ لَمْ یَهْتِکْ سِتْرَهُ
اُبىّ‌ سوال کرد: این دعاها چیست یا رسول اللّٰه‌؟حضرت فرمود: سپس از این که از نمازت فارغ شدى در حالى که تا این مدت در جایت نشسته باشى، این دعاها را مى‌خوانى:
«اَللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکَلِمَاتِکَ وَ مَعَاقِدِ عَرْشِکَ وَ سُکَّانِ سَمَاوَاتِکَ وَ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ أَنْ تَسْتَجِیبَ لِی فَقَدْ رَهِقَنِی مِنْ أَمْرِی عُسْراً فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ لِی مِنْ أَمْرِی یُسْراً»؛‌ یعنى خداوندا، به حقّ‌ کلماتت و به حقّ‌ آنچه عرشت را عزّت بخشیده است و به حقّ‌ ساکنین آسمانهایت و به حقّ‌ انبیاء و پیامبرانت از تو مى‌خواهم که دعاى مرا مستجاب کنى، چون که در کارهایم سختى بر من روآورده، لذا از تو مى‌خواهم بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و براى من در امور و کارهایم آسانى و راحتى قرار دهى.
خداوند با خواندن این دعاها،کارت را آسان مى‌گرداند و به تو شرح صدر مرحمت مى‌فرماید و در زمان مرگ شهادت به وحدانیّت خود(یعنى لا اله الاّ اللّٰه گفتن)را به تو تلقین خواهد کرد …}}

^{۲. «فرأیت فی الحسین علیه السلام خصوصیه فی الوسیله إلی اللّه اتّصف بسببها بانّه بالخصوص، باب من أبواب الجنه و سفینه للنجاه و مصباح للهدی، فالنبی و الأئمه علیهم السلام کلّهم أبواب الجنان؛ لکنّ باب الحسین أوسع، و کلّهم سفن النجاه؛ لکنّ سفینه الحسین مجراها فی اللجج الغامره أسرع و مرساها علی السواحل المنجیه أیسر، و کلّهم مصابیح الهدی؛ لکنّ الاستضاءه بنور الحسین أکثر و أوسع، و کلّهم کهوف حصینه؛ لکنّ منهاج کهف الحسین أسمح و أسهل»
در حسین علیه السلام برای وسیله تقرّب به خدا بودن، ویژگی ای دیدم که او، به جهت آن ویژگی است که این گونه توصیف شده است: دری از درهای بهشت، کشتی نجات و چراغ هدایت. پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمّه علیهم السلام همه انها درهای بهشت اند؛ امّا درِب (بهشت) حسین علیه السلام گشوده‌تر است. همه انها کشتی نجات اند؛ امّا کشتی حسین علیه السلام در بین امواج توفان های شدید، پُرشتاب تر، و پهلو گرفتنش در ساحل های نجات، آسان تر است. همه انها، چراغ هدایت اند؛ امّا پرتو گرفتن از نور حسین علیه السلام، زیاد تر و گسترده تر است. همه انها، پناهگاه های مستحکم اند؛ امّا راه رسیدن به پناهگاه حسین علیه السلام، هموارتر و آسان تر است».}

انتهای‌مطلب/