ماموریت رسانه ها و نهادها در ترویج دین با قرائت قرآن چیست؟_دانشجو

به نقل از دانشجو، در نوزدهمین نشست تخصصی استادان، قاریان و حافظان ممتاز قرآن کریم که امروز جمعه 9 آذر ماه برگزار شد، مجتبی ایزدی، فعال قرآنی و مدیر اسبق رادیو قرآن؛ یاراحمدی، پیشکسوت قرآنی و علی‌اصغر شعاعی، محقق قرآن کریم، مقاله‌ای با گفتن «ماموریت های مجموعه‌های ذی‌ربط در تبلیغ دین با منفعت‌گیری از هنر قرائت قرآن» اراعه کردند.

این مقاله در قالب بحثی علمی و کاربردی، به تبیین نقش نهادها و رسانه‌ها در ترویج آموزه‌های قرآنی و منفعت گیری از هنر تلاوت قرآن در فرآیند تبلیغ دین پرداخته و پیشنهاداتی برای بهبود این روال اراعه کرد.

الزام منفعت گیری از رسانه‌های تخصصی قرآن

مجتبی ایزدی، فعال قرآنی و مدیر اسبق رادیو قرآن، طی سخنانی به نقش رسانه‌ها در تبلیغ دین و قرآن اشاره کرد و او گفت: قرآن به گفتن هدیه‌ای الهی، رکن مهم تبلیغ دین است و قرائت قرآن به گفتن اولین قدم برای ابلاغ مطلب‌های دین اسلام اهمیت بسیاری دارد. به اختصاصی قاریان که با منفعت گیری از هنر تلاوت خود می‌توانند تأثیر بسزایی در این مسیر داشته باشند. اما برای انجام این کار به درستی، نیازمند بستری مناسب برای اراعه این هنر به جامعه هستیم که نزدیک‌ترین ابزار به ذهن، رسانه‌هایی همانند رادیو و تلویزیون می باشند.

او در ادامه گفت: رسانه‌های عمومی باید به طور اختصاصی به نوشته تلاوت قرآن بپردازند، چراکه این کار تنها برای گروه خاصی از افراد نیست و همگان باید از آن منفعت‌مند شوند. یقیناً با گسترش شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی تخصصی قرآن، این سوال پیش می‌آید که آیا هم چنان باید ناظر پخش تلاوت قرآن در شبکه‌های دیگر باشیم؟

ایزدی این چنین به اهمیت منفعت گیری از رسانه‌های فضای مجازی اشاره کرد و او گفت: در فضای مجازی نیز باید بسترهایی فراهم شود تا تلاوت قرآن به طور گسترده و بدون محدودیت وقتی و مکانی در اختیار عموم قرار گیرد. مردم باید بتوانند از این ابزارها برای پیگیری مطالبات قرآنی منفعت‌برداری کنند.

چالش‌ها و مشکلات حاضر در پخش تلاوت قرآن

مدیر اسبق رادیو قرآن به چالش‌های حاضر در پخش تلاوت قرآن اشاره کرد و گفت: رسانه‌های تخصصی قرآن باید با مقصد‌گذاری دقیق و برنامه‌ریزی مدون عمل کنند. متأسفانه بعضی اوقات دیده می‌شود که مدیران رسانه‌ای به جای پیروی از سیاست‌های کلان، سلیقه‌ای عمل کرده و تصمیماتی می‌گیرند که تبدیل انتشار کردن پخش‌های غیرمنسجم و بی‌مقصد می‌شود.

ایزدی با پافشاری بر لزوم برنامه‌ریزی دقیق او گفت: پخش تلاوت قرآن باید با در نظر گرفتن اصولی اشکار و بر پایه هماهنگی بین معاونت سیما و کارشناسان امر تلاوت انجام شود. بدون این هماهنگی، ناظر تلاوت‌هایی خواهیم می بود که فاقد نظم و مقصد‌گذاری دقیق می باشند.

او در قسمت فرد دیگر از سخنان خود به سبک‌های گوناگون تلاوت قرآن اشاره کرد و او گفت: اکنون، تلاوت قرآن به سبک مصری هم چنان در رسانه‌ها ترویج دارد. حتی اگر تلاوت‌های قاریان مصری پخش نشود، باز هم تلاوت‌های ایرانی به همان سبک در رسانه‌ها به نمایش درمی‌آید. این حالت باید تحول کند و باید به جستوجو گسترش تنوع در سبک‌های تلاوت باشیم.

مشکلات مربوط به آرشیو تلاوت‌های برجسته

ایزدی این چنین به مشکل عدم دسترسی به آرشیو تلاوت‌های برجسته و مستند اشاره کرد و او گفت: تعداد بسیاری از قاریان مستعد، عمر سودمند تلاوت خود را پشت سر گذاشته‌اند، اما متأسفانه آرشیوی از تلاوت‌های آنها برای پخش در رسانه‌ها وجود ندارد. این نوشته به طور جدی نیازمند دقت است، چراکه ما در روبه رو این استعدادها مسئولیم.

او گفت: این که برخی از قاریان که در اوج توانمندیهای خود می باشند از این زمان منفعت‌برداری نکنند، بی‌عدالتی است و ملزوم است که جامعه قاریان و متولیان امر تلاوت، ربط مؤثرتری با مسئولان رسانه‌ای برقرار کنند تا از ازمایش ها و توانایی های این افراد به بهترین شکل منفعت گیری شود.

ایزدی در آخر، به نقش نظارتی جامعه قرآنی اشاره کرد و او گفت: جامعه قرآنی باید در او گفت و گو هدایت، حمایتو نظارت بر برنامه‌های قرآنی در رسانه‌ها فعال‌تر عمل کند. متأسفانه اکنون، این نظارت زیاد تر جنبه واکنشی دارد و تنها وقتی که اشتباه یا کم‌کاری در پخش برنامه‌ها مشاهده می‌شود، عکس العمل نشان داده می‌شود. باید تلاش کنیم تا در دیگر قسمت‌ها نیز فعال‌تر باشیم.

ماموریت های حاکمیت و سیاست‌گذاری در امر تبلیغ دین

در ادامه این نشست یاراحمدی، پیشکسوت قرآنی، به بازدید ماموریت های نهادهای دولتی و مردمی در عرصه تبلیغ قرآن و دین پرداخت و با پافشاری بر اهمیت این نوشته او گفت: قرآن، هدیه‌ای الهی است که عمل به آموزه‌های آن، مبنا و ارکان دین را راه اندازی می‌دهد. قاریان قرآن، به گفتن مبلغان دین، نقش محوری در انتقال این مفاهیم به مردم دارند و باید با مراعات اصول قرائت، اثرگذار باشند.

او تصریح کرد: هنر تلاوت قرآن مقدمه‌ای برای انتقال مطلب دین اسلام است. تلاوت یک قاری می‌تواند نخستین قدم در مسیر تحقق حیات طیبه و سعادتمندی جامعه اسلامی باشد. اما مسئله مهم این است که تنها قرائت قرآن کافی نیست؛ باید به مخاطب هم دقت داشته باشیم. برای اثرگذاری واقعی، مستمع قرآن نیز باید آماده دریافت مطلب الهی باشد.

یاراحمدی این چنین به نقش حاکمیت در ترویج قرآن و دین اشاره کرد و او گفت: ماموریت دولت در این عرصه، سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری است. باید اقداماتی کلان و حمایتی انجام شود تا مردم در تبلیغ دین و قرآن نقش فعالی ایفا کنند. این نوشته مدام مورد پافشاری مقام معظم رهبری بوده است.

او با اشاره به مشکلات حاضر در اجرای این سیاست‌ها او گفت: نباید فقط فرد یا گروه خاصی را تقصیر کار دانست. به نظر می‌رسد مشکلات مهم در نتیجه برنامه‌ریزی‌های نادرست و بدون چشم‌انداز اشکار است که مانع از پیروزی در ترویج قرآن و دین می‌شود. به رغم صرف زمان و هزینه‌های زیاد، در عمل به نتایج دلخواه نرسیده‌ایم.

چالش‌ها و ناکارآمدی در سیاست‌گذاری

این پیشکسوت قرآنی با انتقاد از دستگاه‌های سیاست‌گذار در این عرصه فرمود: دستگاه‌های سیاست‌گذار در لایه اول تصمیم‌گیری قرار دارند، اما در عمل ناظر ناکارآمدی آنها هستیم. علی‌رغم این که شرح ماموریت های مشخصی برای این دستگاه‌ها در آئین‌نامه‌ها وجود دارد، در عمل زیاد تر این ماموریت های به درستی انجام نمی‌شود. برخی از این دستگاه‌ها تنها چارچوب‌های نظری طراحی کرده‌اند و به روشهای عملیاتی دقت نکرده‌اند.

یاراحمدی به گفتن مثال به نوشته پرورش حافظان قرآن اشاره کرد و او گفت: یکی از مطالبات مقام معظم رهبری پرورش 10 میلیون حافظ قرآن است، اما بعد از 32 سال، آمار حافظان قرآن به 50 هزار نفر هم نرسیده است. این نشان‌دهنده ضعف در اجرای سیاست‌های کلان است.

او با پافشاری بر اهمیت تعیین دقیق ماموریت های دستگاه‌ها در ادامه گفت: عدم روشن بودن نزدیک به ماموریت های دستگاه‌ها علتموازی‌کاری و تزاحم در اجرا می‌شود. این نوشته جهت غفلت از تعداد بسیاری از ظرفیت‌های حاضر در بین قاریان قرآن می‌شود. اگر ماموریت های این دستگاه‌ها به درستی اشکار می‌شد، دیگر این ظرفیت‌ها هدر نمی‌رفت.

پیشنهادات برای بهبود حالت

یاراحمدی برای از بین بردن این مشکلات پیشنهاداتی را اراعه داد: یکی از راهکارهای الزامی، تدوین و تبیین یک سند مفهومی برای تلاوت قرآن در سرزمین است. این چنین باید تعاریف دقیقی از قاریان به گفتن مبلغان قرآن داشته باشیم و نظام آموزشی قرآن را موثر و ارتقا دهیم. این عمل های می‌تواند به از بین بردن ضعف‌های حاضر در سیستم پشتیبانی کند.

پیشکسوت قرآنی در ادامه به نقش دستگاه‌های هماهنگ‌کننده و تخصصی در امر تبلیغ دین از طریق تلاوت قرآن اشاره کرد و او گفت: دستگاه‌هایی که در لایه دوم نقش‌آفرینی دارند، همانند ارگان‌های مسئول حمایتاز قاریان و مؤسسات قرآنی، می‌توانند با برسی و پایش کارکرد قاریان، حالت را بهبود بخشند. این چنین باید از مؤسسات قرآنی در حال انحلال حمایتکرده و آنها را به گفتن مراکز پرورش قاری تحکیم کنیم.

او این چنین از دستگاه‌های تخصصی همانند مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و معاونت قرآن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواست تا با برگزاری برنامه‌های انگیزشی، مسابقات و دیگر رویدادهای تشویقی، قاریان را در مسیر تبلیغ دین از طریق تلاوت قرآن پایدار و ثابت نگه دارند. به باور او برای تحقق اهداف دینی و قرآنی در جامعه، ملزوم است همه دستگاه‌ها و نهادهای گوناگون با هم هم‌افزایی کنند تا بتوانند در راستای نشر آموزه‌های قرآن قدم‌های مؤثری بردارند.

الزام اجرای برنامه‌های از پیش تعیین‌شده

بازدید «ماموریت های دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مدارس در امر تبلیغ دین» نوشته فرد دیگر می بود که علی‌اصغر شعاعی، محقق قرآن کریم، به آن پرداخت و او گفت: یکی از مسائل کلیدی در امر تبلیغ دین، انگیزه‌سازی است؛ قضیه‌ای که نهادهای آموزشی همچون دانشگاه‌ها، مدارس و حوزه‌های علمیه باید به طور جدی به آن پرداخته و در مسیر آن قدم بردارند.

شعاعی در ادامه به اسناد بالادستی و مأموریت‌ها در عرصه آموزش قرآن اشاره کرد و او گفت: یکی از نکات مهم این است که باید بازدید کنیم آیا در اسناد بالادستی، ماموریت های و مأموریت‌هایی برای گسترش آموزش قرآن و گسترش آن وجود دارد یا خیر؟ تحقیقات میدانی و مطالعاتی مشخص می کند که این اسناد به طور کامل و با جزئیات دقیق، حتی سقف وقتی برای آن‌ها تعیین کرده است، اما متأسفانه در عمل در تعداد بسیاری از موارد از برنامه‌ها عقب هستیم و حتی فرجه وقتی برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده نیز به آخر رسیده است.

این محقق قرآن در جواب به این سوال که در این چنین شرایطی تکلیف چیست، اظهار داشت: آیا باید به جستوجو وضع قوانین تازه برای گسترش برنامه‌های قرآنی باشیم؟ جواب این است که خیر، نیاز به وضع قوانین تازه نیست. بهتر است به جای تدوین قوانین تازه که نیاز به صدمه‌شناسی و گردآوری داده‌های تازه دارد، بر روی تحقق اهداف قبلی تمرکز کنیم. این اهداف و روال اجرایی قبلاً به طور هوشمندانه و با دقت به پیشرفت‌های فناوری و امکانات، به طور اصولی و با در نظر گرفتن همه جوانب وقتی و مکانی تدوین شده است.

به باور او،‌ برنامه‌های پیش‌بینی‌شده نیاز به یک تحول نگرش در جامعه دارند تا عرصه برای اجرای موفق آن‌ها فراهم شود. چرا باید جامعه ما به محض شنیدن صدای قرآن، آن را با مراسم‌های عزاداری و مرگ مرتبط بداند؟ باید تلاش کنیم که در مجالس نشاط و بزم نیز قرآن تلاوت شود، همانطور که در تعداد بسیاری از کشورهای اسلامی شرق آسیا رایج است. این فرهنگ‌سازی می‌تواند جهت تحول نگرش مردم نسبت به قرآن و تحکیم پذیرفتن برنامه‌های قرآنی در جامعه باشد.

راهکاری برای گسترش آموزه‌های قرآنی

او در آخر سخنان خود او گفت: اگر این تحول نگرش به وجود آید و قرآن به گفتن یک منبع نشاط و سرور در مجالس گوناگون پذیرفته شود، آنگاه می‌توانیم به طور مؤثر برنامه‌های قرآنی را در جامعه اجرایی کنیم و ناظر رشد و گسترش آموزه‌های قرآنی در بین مردم باشیم.

سخنان علی‌اصغر شعاعی در این نشست تخصصی، به اختصاصی در عرصه الزام تحول نگرش اجتماعی و تلاش برای اجرای صحیح برنامه‌های قرآنی، مورد دقت قرار گرفت.

این نشست تخصصی فرصتی می بود تا فعالان قرآنی و مسئولان رسانه‌ای درمورد چالش‌ها و راهکارهای ترویج دین از طریق تلاوت قرآن به تبادل نظر پرداخته و پیشنهادات خود را برای بهبود حالت تبلیغ قرآن و تلاوت آن در رسانه‌ها اراعه کنند.

انتهای مطلب/